تبیین تأثیر کیفیت محیط کالبدی بر پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی در خیابان‌های شهری (محدوده مورد مطالعاتی: خیابان شریعتی بابل)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

2 استادیار گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

3 استادیار گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

doi
10.22103/jusg.2025.2154
چکیده

مقدمه: ایجاد محیط‌های شهری مناسب برای تشویق پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی، یک استراتژی اصلی برای ارتقای کیفیت محیط در شهرها است. پیاده‌روی نه ­تنها بر سلامت تأثیر می‌گذارد بلکه ترافیک و آلودگی را کاهش می‌دهد. خیابان شریعتی بابل به ­عنوان یکی از شریان‌های اصلی این شهر با مشکلات ترافیکی مواجه است و فاقد مسیر جداگانه برای پیاده‌روی است. این تحقیق به بررسی تأثیر کیفیت کالبدی خیابان‌ها بر پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی می‌پردازد تا با برنامه‌ریزی مناسب بتوان محیطی استاندارد ایجاد کرد.داده و روش: داده‌ها از طریق جست‌وجو در پایگاه‌های مختلف و برداشت‌های میدانی جمع‌آوری شده‌اند. پایایی و روایی پرسش نامه‌ها با استفاده از آلفای کرونباخ و نظر متخصصان تأیید شده است. تحلیل داده‌ها با روش‌های آماری توصیفی، استنباطی و مدل ساختاری معادلات به کمک نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس نسخه 27 و پی‌ال‌اس نسخه 3 انجام شده است.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کیفیت محیط کالبدی تأثیر مثبت و معناداری بر پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی دارد. محیط‌های با کیفیت بالا، افراد را به پیاده‌روی بیشتر ترغیب می‌کنند و پیاده‌روی نیز بر تعاملات اجتماعی تأثیر مثبت دارد. علاوه بر این، پیاده‌روی به ­عنوان یک متغیر میانجی در رابطه بین کیفیت محیط کالبدی و تعاملات اجتماعی عمل می‌کند.نتیجه‌گیری: کیفیت محیط کالبدی هم به­ طور مستقیم و هم غیرمستقیم از طریق افزایش پیاده‌روی، بر تعاملات اجتماعی تأثیر می‌گذارد. بهبود کیفیت خیابان‌های شهری می‌تواند به افزایش تعاملات اجتماعی و پیاده‌روی کمک کند و در طراحی فضاهای عمومی برای ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان مفید باشد.