تبیین چارچوب طراحی فضای شهری دوستدار بانوی ایرانی (مطالعه موردی: خیابان‌های شهری کرمان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.

2 استادیار، بخش مدیریت و برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی، جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.

doi
10.22103/jusg.2025.2155
چکیده

مقدمه: زنان به­ عنوان نیمی ‌از بهره ­برداران فضاهای شهری، حق دارند همانند مردان از فضاهای ‌شهری استفاده کنند. اما از آنجایی که نوع نیازها، نحوه ادراک محیط و در نتیجه الگوهای رفتاری زنان و مردان در فضاهای شهری، تفاوت‌های معناداری دارند، لذا نادیده انگاشتن تفاوت‌ها ‌می‌تواند حضور زنان را در فضاهای عمو‌می‌ محدود نماید.داده و روش: هدف این مقاله تبیین چارچوب طراحی فضاهای شهری دوستدار بانوان با تأکید بر خیابان‌های شهری در شهر کرمان است. بدین ­منظور، با روش توصیفی- تحلیلی و با مصاحبه میدانی و ابزار پرسش ­نامه در روش دلفی به ­دنبال بررسی موضوع پرداخته است. جامعه آماری تحقیق 16 نفر از اساتید دانشگاه، برنامه‌ریزان و مدیران شهرداری هستند که با روش هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند.یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد که پیامدهای طراحی خیابان دوستدار بانوان بر اساس شرایط علی و تعاملی و همچنین تحولات مداخله‌گر و زمینه‌ای باعث گسترش حضور بانوان در خیابان و تعامل بیشتر آن ها در یک بستر اجتماعی با سایر شهروندان خواهد شد. این تعاملات به حس آرامش و احساس رضایت بانوان منجر ‌می‌شود.نتیجه‌گیری: بر همین اساس، در طراحی شهری امنیت و ایمنی و حذف فضاهای بی­دفاع و مخروبه شهری از الزامات اصلی طراحی یک خیابان دوستدار بانوان محسوب ‌می‌شود که در اولویت اول چارچوب طراحی‌های شهری قرار می‌گیرد.بر همین اساس مؤلفه‌های طراحی شهر در سه بعد قانون ­گذاری، بعد ساختارسازی و بعد کارکردگرایی دسته‌بندی شده‌اند.