تبیین چارچوب طراحی فضای شهری دوستدار بانوی ایرانی (مطالعه موردی: خیابانهای شهری کرمان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.
2 استادیار، بخش مدیریت و برنامهریزی شهری و منطقهای، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی، جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.
doi
10.22103/jusg.2025.2155چکیده
مقدمه: زنان به عنوان نیمی از بهره برداران فضاهای شهری، حق دارند همانند مردان از فضاهای شهری استفاده کنند. اما از آنجایی که نوع نیازها، نحوه ادراک محیط و در نتیجه الگوهای رفتاری زنان و مردان در فضاهای شهری، تفاوتهای معناداری دارند، لذا نادیده انگاشتن تفاوتها میتواند حضور زنان را در فضاهای عمومی محدود نماید.داده و روش: هدف این مقاله تبیین چارچوب طراحی فضاهای شهری دوستدار بانوان با تأکید بر خیابانهای شهری در شهر کرمان است. بدین منظور، با روش توصیفی- تحلیلی و با مصاحبه میدانی و ابزار پرسش نامه در روش دلفی به دنبال بررسی موضوع پرداخته است. جامعه آماری تحقیق 16 نفر از اساتید دانشگاه، برنامهریزان و مدیران شهرداری هستند که با روش هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند.یافتهها: نتایج تحقیق نشان داد که پیامدهای طراحی خیابان دوستدار بانوان بر اساس شرایط علی و تعاملی و همچنین تحولات مداخلهگر و زمینهای باعث گسترش حضور بانوان در خیابان و تعامل بیشتر آن ها در یک بستر اجتماعی با سایر شهروندان خواهد شد. این تعاملات به حس آرامش و احساس رضایت بانوان منجر میشود.نتیجهگیری: بر همین اساس، در طراحی شهری امنیت و ایمنی و حذف فضاهای بیدفاع و مخروبه شهری از الزامات اصلی طراحی یک خیابان دوستدار بانوان محسوب میشود که در اولویت اول چارچوب طراحیهای شهری قرار میگیرد.بر همین اساس مؤلفههای طراحی شهر در سه بعد قانون گذاری، بعد ساختارسازی و بعد کارکردگرایی دستهبندی شدهاند.