زنان و گردشگری: آسیب‌های شغلی و مدیریت آن ها (نمونه موردی: زنان شاغل در اقامتگاه‌های بومگردی استان کرمان)

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه گردشگری، مجتمع آموزش عالی بم، بم، ایران.

2 عضو هیات علمی گروه گردشگری، مجتمع آموزش عالی بم، بم، ایران.

3 عضو هیئت علمی گروه گردشگری، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.

doi
10.22103/jusg.2024.2128
چکیده

مقدمه: با وجود حضور حداکثری زنان در عرصۀ کسب و کار در گردشگری (54 درصد در دنیا)، مسائل و آسیب‌های موجود بر سر راه این گروه بخصوص در جوامع در حال توسعه بسیار زیاد است، زیرا گردشگری، بستری مناسب برای گذار اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را برای زنان فراهم می‌نماید و این تحرک و گذار بی‌شک هزینه‌های بسیاری را به همراه دارد. در این پژوهش، محققان به دنبال مطالعۀ آسیب‌های شغلی زنان شاغل در اقامتگاه‌های بومگردی استان کرمان و نحوۀ توانمندی و مقابله آنها در برابر این چالش‌ها است.داده و روش: این مطالعه با استفاده از رویکرد کیفی مردم‌نگاری طراحی و اجرا گردید. نمونۀ این پژوهش 19 نفر از زنان مدیر اقامتگاه‌ بودند. این نمونۀ با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و تکنیک گلوله‌برفی انتخاب گردید و مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته با این گروه انجام پذیرفت. داده‌های حاصل از مصاحبه‎‌ها به صورت دستی از طریق تکنیک تحلیل شبکۀ مضمونی مورد تجزیه و تحلیل کیفی قرار گرفت. قابلیت اعتماد و اتکاپذیری داده‌های پژوهش از طریق استراتژی‌های مختلف کنترل گردید.یافته‌ها: در پایان، یافته‌های حاصل از پژوهش، در دو دستۀ کلی، چالش‌ها و نحوۀ مدیریت و مقابله با آنها به وسیلۀ زنان استخراج گردید. چالش‌های پیش‌روی زنان در گردشگری، شامل بستر اجتماعی پرحاشیه، رویکرد نامطلوب فرهنگی نسبت به کار زنانه، ارتباطات پرچالش اجتماعی، بحران اقتصادی و رویارویی مکرر با مشکلات اقتصادی، زمینه پرآسیب خانواده ایرانی و کار زنانه، قوانین محدودکننده کار زنان، مسائل زیرساختی، مسائل بین‌نهادی و درون‌نهادی مرتبط با کار زنان و  چالش‌های آینده‌نگر است.نتیجه‌گیری: نحووۀ مدیریت و رویکردهای حل مسئله زنان در برابر این چالش‌ها نیز شامل مدیریت چالش‌های فرهنگی، مدیریت تعارض فرهنگی در خانواده، خلق رویکرد موفقیت شغلی، خلق رویکرد وفاداری مشتری و خلق رویکرد خود مراقبتی است.