واکاوی الکوی تدریس کاوشگری در آموزش تاریخ

نویسندگان

1 عضو هیئت‌علمی گروه آموزش روانشناسی و مشاوره

2 عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان ، تهران ، ایران

doi
10.48310/rhe.2026.22012.1189
چکیده

هدف: هدف این پژوهش، تبیین و واکاوی کارکردهای آموزشی الگوی تدریس کاوشگری در آموزش تاریخ و بررسی نقش آن در ارتقای تفکر تاریخی، انگیزش یادگیری و مشارکت فعال دانش‌آموزان است.روش: پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایۀ مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی انجام شده است. بدین منظور، منابع نظری و پژوهش‌های داخلی و خارجی مرتبط با آموزش تاریخ، روش‌های تدریس فعال و الگوی کاوشگری گردآوری و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی و تفسیر قرار گرفت.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که به‌کارگیری الگوی تدریس کاوشگری در آموزش تاریخ، در مقایسه با روش‌های سنتی، موجب افزایش انگیزش یادگیری، درگیری شناختی، خلاقیت، تفکر انتقادی و نگرش مثبت دانش‌آموزان نسبت به درس تاریخ می‌شود. این الگو با فعال‌سازی نقش یادگیرنده و تأکید بر پرسشگری، تحلیل و کشف، زمینه پرورش تفکر تاریخی را فراهم می‌سازد.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که الگوی تدریس کاوشگری، به دلیل هم‌خوانی با ماهیت تحلیلی و هویت‌ساز درس تاریخ، می‌تواند به‌عنوان رویکردی کارآمد در بهبود کیفیت آموزش تاریخ مورد توجه برنامه‌ریزان آموزشی و معلمان قرار گیرد و جایگزینی مناسب برای رویکردهای انتقال‌محور و حافظه‌مدار باشد.