فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: نهاد تربیت‌معلم در ایران از آغاز شکل‌گیری آموزش نوین، یکی از مهم‌ترین سازوکارهای انتقال ارزش‌های فرهنگی، تاریخی و اجتماعی و در نتیجه شکل‌دهی به هویت جمعی بوده است. با این حال، نقش هم‌زمان این نهاد در تقویت هویت ملی و بازنمایی مؤلفه‌های هویت محلی، به‌ویژه در سطح مطالعات منطقه‌ای، کمتر به‌صورت تاریخی و نظام‌مند بررسی شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش مراکز تربیت ‌معلم در استان مرکزی در شکل‌گیری و تقویت توأمان هویت ملی و محلی انجام شده است .روش: این مطالعه با رویکرد تاریخی- تحلیلی و در چارچوب پارادایم تفسیری انجام شده است. داده‌ها از طریق بررسی اسناد آموزشی و اداری مرتبط با مراکز تربیت‌ معلم استان مرکزی، منابع کتابخانه‌ای و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان پیشکسوت و مدیران آموزشی گردآوری و به‌صورت تفسیری تحلیل شده‌اند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که از اواخر دوره قاجار تا دوران معاصر، تأسیس و گسترش دانشسراها و مراکز تربیت ‌معلم در شهرهایی چون اراک، ساوه، خمین و تفرش، نقشی مؤثر در تربیت نیروی انسانی بومی و انتقال ارزش‌های فرهنگی داشته است. این مراکز علاوه بر کارکرد آموزشی، در بازتولید حافظه تاریخی منطقه و تقویت احساس تعلق به هویت ملی در سطح محلی نقش‌آفرین بوده‌اند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش بیانگر آن است که استمرار مأموریت تربیت ‌معلم در قالب دانشگاه فرهنگیان، در صورت توجه به ظرفیت‌های بومی و منطقه‌ای، می‌تواند به انسجام فرهنگی و هویتی نظام آموزشی کمک کند. نوآوری این تحقیق در تحلیل تاریخی نقش تربیت ‌معلم در پیوند میان هویت ملی و محلی در قالب یک مطالعه موردی استانی است.