لزوم اجرای فرامین رهبری در مقابله با فساد اقتصادی در الگوی حکمرانی اقتصادی شهید رئیسی
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق و جرم شناسی دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران
doi
10.22034/jsfc.2025.542321.2856چکیده
زمینه و هدف: شهید در دوران ریاست خود بر قوه قضائیه، با الهام از فرامین مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) و تأکید بر بیانیه گام دوم ، رویکردی قاطع، نظاممند و مبتنی بر عدالت در مقابله با مفاسد اقتصادی اتخاذ کردند. هدف این پژوهش، تبیین ابعاد و مضامین رویکردهای ایشان در حکمرانی اقتصادی با تمرکز بر مبارزه با فساد و اصلاح ساختارهای ناکارآمد است.روششناسی: این پژوهش به شیوه کیفی و با بهرهگیری از روش تحلیل مضمون انجام شده است. دادهها از ۱۶ سخنرانی شهید رئیسی در فاصله سالهای ۱۳۹۸ تا ۱۳۹۹ گردآوری شده که در جلسات شورای عالی قوه قضائیه، دیدارهای نخبگانی، همایشهای ملی و نشستهای رسمی ایراد گردیدهاند. مضامین کلیدی بیانات ایشان استخراج و در سه سطح مضامین پایه، سازماندهنده و فراگیر تحلیل شده است.یافتهها: نتایج تحلیلها نشان میدهد که رویکرد شهید آیتالله رئیسی در دو بُعد کلی قابل تبیین است: نخست، اصلاح ساختارهای اقتصادی و حکومتی با تأکید بر شفافسازی فرآیندها، تقویت استقلال اقتصادی و مقابله با رانت. دوم، اجرای دقیق بیانیه گام دوم انقلاب از طریق ارتقای شفافیت، پیادهسازی فرمان هشتمادهای رهبری، برخورد قاطع با مفسدان و ایجاد هماهنگی میان قوا. در مجموع، ۲۳ مضمون پایه، ۱۵ مضمون سازماندهنده و ۵ مضمون فراگیر شناسایی شد.نتیجهگیری: مقابله کارآمد با مفاسد اقتصادی نیازمند اجرای عملی فرامین رهبری، اصلاح بسترهای فسادزا، گسترش نظارت و شفافیت است. تحقق این امر با عزم جدی مسئولان، هماهنگی نهادها و اجرای عدالت بیمصلحت میتواند اعتماد عمومی را ارتقا داده، عدالت اقتصادی را تقویت و بستر حکمرانی اقتصادی سالمتر را فراهم آورد.