واکاوی تحول دستگاه قضایی در بیانیه ی گام دوم با تأکید بر حکمرانی قضایی شهید رئیسی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق و جرم شناسی دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

2 عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی امین،تهران، ایران

doi
10.22034/jsfc.2025.538001.2835
چکیده

 دستگاه قضایی در گام دوم انقلاب اسلامی نیازمند تحولی بنیادین در راستای تحقق عدالت، شفافیت و سلامت ساختاری است. این پژوهش با هدف بررسی نقش اجزای دستگاه قضایی در ایجاد تحول و ارتقای کارآمدی آن انجام شده است.پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده‌ها از اسناد، بیانیه‌ها و سیاست‌های مرتبط با قوه قضاییه گردآوری و در سه سطح مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر تحلیل شده‌اند.  در تحلیل نقش اجزای دستگاه قضایی در تحول گام دوم انقلاب، ۲۰ مضمون پایه و ۲۰ مضمون سازمان‌دهنده شناسایی و به ۶ مضمون فراگیر تجمیع شد. این مضامین شامل "ضرورت تحول بنیادین در دستگاه قضایی"، "برنامه‌ریزی راهبردی برای تحول"، "بهره‌گیری از دانش و تجارب داخلی و بین‌المللی"، "مبارزه با فساد و اصلاح فرآیندهای دادرسی"، "نهادینه‌سازی عدالت و قضاوت مبتنی بر دین" و "اتخاذ رویکرد علمی و آینده‌نگر در مدیریت قضایی" بودند. نتایج نشان داد  برای تحقق تحول در دستگاه قضایی، اتخاذ سیاست‌های مبتنی بر دانش و تدبیر، تقویت ساختارهای نظارتی و عدالت‌ورزی در تمامی فرآیندهای قضایی ضروری است. تدوین الگوی بومی مبتنی بر فقه اسلامی و اجرای اصول مدیریتی نوین می‌تواند قوه قضاییه را به نهادی کارآمد، مستقل و شفاف در راستای گام دوم انقلاب تبدیل کند.