واکاوی سیاست تأثیر سابقه تحصیلی درکنکور سراسری: مبتنی بر تئوری داده بنیاد

نویسندگان

1 استاد سیاست‌گذاری عمومی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی ارشد سیاست‌گذاری عمومی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار مدیریت آموزش عالی، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران

doi
10.22034/jsfc.2025.499421.2762
چکیده

چکیده این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سیاست قطعی معدل در کنکور سراسری بر کیفیت و عدالت آموزشی تدوین شده است. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد کیفی و استفاده از تئوری داده‌بنیاد بوده و داده‌ها از طریق مصاحبه با 13 نفر از خبرگان علمی و سیاست‌گذاران حوزه کنکور گردآوری شده است. پس از کدگذاری داده‌ها، 986 کد استخراج شد که به 30 مقوله فرعی و 11 مقوله اصلی دسته‌بندی گردیدند. این مقوله‌ها در شش محور اصلی شامل پدیده محوری (عدالت آموزشی)، شرایط علی (سیاست‌های آموزشی دولت، وضعیت اقتصادی خانواده‌ها و کیفیت آموزش)، شرایط زمینه‌ای (ساختار خانواده‌ها و عوامل فرهنگی - اجتماعی)، عوامل مداخله‌گر (فشار روانی و اضطراب دانش‌آموزان)، راهبردها (کمک‌هزینه تحصیلی و سهمیه‌ها) و پیامدها (کاهش شکاف اقتصادی - اجتماعی و نزدیک‌شدن به عدالت آموزشی) سازمان‌دهی شدند. یافته‌های کلیدی نشان داد که سیاست قطعی معدل می‌تواند به کاهش شکاف بین دهک‌های مختلف اقتصادی و افزایش عدالت آموزشی کمک کند، اما موفقیت آن به شدت تحت تأثیر عواملی مانند فشار روانی دانش‌آموزان، کیفیت آموزش در مدارس و دسترسی به منابع آموزشی قرار دارد. نتایج این مطالعه می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان آموزشی کمک کند تا تصمیمات بهتری در جهت بهبود عدالت و کیفیت آموزشی اتخاذ کنند.