ارزیابی فرم کالبدی و عملکردی شهر بر مبنای رویکرد شهر فشرده در مناطق 22 گانه شهر تهران

نویسندگان

1 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

2 کارشناس ارشد رشته برنامه‌ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22103/JUSG.2024.2123
چکیده

مقدمه: شهر فشرده یک فرم شهری پایدار است. هدف اصلی این ایده خلق شهرهایی با فشردگی و تراکم بالا اما  به‌دور از مشکلات موجود در شهر مدرنیستی است. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی فرم کالبدی و عملکردی شهر بر مبنای رویکرد شهر فشرده در مناطق 22 گانه شهر تهران می‌باشد.داده و روش: از هشت شاخص اختلاط و تنوع کاربری‌ها، تراکم ساختمانی مسکونی، درصد احیا و نوسازی بافت فرسوده، تراکم جمعیتی، تراکم خیابان، پوشش‌دهی مترو، پوشش‌دهی اتوبوس، مسیرهای دوچرخه استفاده شده است. روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی بوده و یافته‌های به‌دست‌آمده از تحلیل شبکه در ArcGis و آنتروپی شانون به‌دست‌آمده و سپس از طریق روش Merec برای وزن‌دهی سنجه‌ها و از روش Cocoso برای رتبه‌بندی گزینه‌ها که همان مناطق شهر تهران بود استفاده شده است.یافته‌ها: به‌منظور رتبه‌بندی مناطق شهر تهران از نظر فرم کالبدی و عملکردی شهر فشرده، در ابتدا داده‌های مرتبط با هر سنجه برای مناطق 22 گانه جمع‌آوری گردید و سپس امتیاز مربوط به هر سنجه به نمره استاندارد تبدیل شد. در نهایت مناطق شهر تهران به لحاظ سطح برخورداری از سنجه‌های فرم کالبدی و عملکردی شهر فشرده، به پنج گروه تقسیم گردید.نتیجه‌گیری: نتایج بیانگر آن است که میزان برخورداری هر کدام از مناطق از سنجه‌های 8 گانه فرم کالبدی و عملکردی شهر فشرده متفاوت بود که منطقه 6 با k=2.154 بالاترین اولویت و منطقه 19 با k=1.333 کم ترین اولویت و پتانسیل جهت فرم فشرده شهری را دارد. همچنین مناطق دیگر نیز با توجه به امتیاز نهایی رتبه بندی شدند.