فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موسیقی و انواع آن در تمامی اعصار یکی از تأثیرگذارترین هنرهای بشری به شمار می‌رود. موسیقی در ایران نیز دیرزمانی است که جایگاه رفیعی در میان فرهنگ معنوی ایرانیان به خود اختصاص داده است. از میان گونه‌های متنوع موسیقی، یک نوع با عنوان «موسیقی زیرزمینی»، پس از گذشت دودهه طیف وسیعی از مخاطبان عمدتاً جوان و نوجوان ایرانی را به خود جذب کرده است. با این‌حال موسیقی زیرزمینی پس از گذشت زمان اثرات منفی خود را نشان داد که بازنمایی انحراف و بزهکاری از آن جمله است. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از تکنیک تحلیل مضمون در پی تحلیلی از وجود انحرافات اجتماعی گوناگون در این نوع از موسیقی است. بدین ‌منظور تعداد 15 قطعه‌ی پرطرفدار از 5 خوانندة زیرزمینی پرطرفدار در دهه‌های 80 و 90 شمسی به تفکیک خوانندگان آثار و از حیث وجود مضامین مروج انحرافات اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که این سبک از موسیقی در محتوای خود بسیار آسیب‌زاست، چراکه از میان این قطعات موسیقی، تعداد 18 مضمون انحرافی استخراج شد. از میان آن‌ها مضامینی مانند طبیعی‌سازی مصرف انواع مواد مخدر، ترویج مصرف مشروبات الکلی، تشویق به قانون‌گریزی و ترویج خشونت‌های کلامی و فیزیکی از فراوانی بیشتری تسبت به سایر مضامین برخوردار بودند. بر همین اساس می‌‌توان به این نتیجه رسید که گسترش توجه مخاطبان به برخی آثار این سبک از موسیقی می‌تواند پیامدهای نامطلوبی را برای مخاطبان و به‌تبع آن جامعه در پی داشته باشد.