شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر وضعیت آینده برنامهریزی مسکن اقشار کمدرآمد کلانشهر تبریز با رویکرد آیندهپژوهی
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری؛ دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی؛ دانشگاه تبریز
2 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
چکیده
در بیشتر موارد پرداختن به آینده با اتکا به پیشبینی و تحلیل روندها، مشکلات بیشماری در اجرای برنامهها به وجود آورده است. این مشکلات در برخی موارد ناشی از بیتوجهی به تأثیرگذاری نیروهای پیشران و عوامل کلیدی مؤثر بر تسهیل حل مشکلات و چالشهای آتی است. با توجه به اهمیت خاص تأمین مسکن برای اقشار آسیبپذیر جامعه شهری و لزوم برنامهریزی نوین در جهت شناخت و مدیریت چالشهای آینده، آیندهپژوهی در این عرصه به یک ضرورت انکارناپذیر تبدیل شده است. در این راستا پژوهش حاضر با بهرهگیری از رویکرد نوین آیندهپژوهی و اصول پارادایم هنجاری به بحث و بررسی در ارتباط با عوامل تأثیرگذار بر وضعیت آینده برنامهریزی مسکن اقشار کمدرآمد کلانشهر تبریز میپردازد. هدف این پژوهش، شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر وضعیت آینده برنامهریزی مسکن اقشار کمدرآمد کلانشهر تبریز میباشد. بدین منظور برای شناسایی عوامل مؤثر بر وضعیت آینده سیستم از روش دلفی استفاده شد؛ که در نتیجه آن 59 عامل اولیه مؤثر بر وضعیت آینده سیستم شناسایی شدند. در ادامه برای استخراج عوامل کلیدی تأثیرگذار بر روند آینده سیستم، روش تحلیل تأثیرات متقاطع به وسیله نرمافزار MICMAC به کار گرفته شد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که سیستم مورد مطالعه، سیستمی ناپایدار بوده و در صفحه پراکنش متغیرها، پنج دسته از عوامل (عوامل تأثیرگذار، دووجهی، مستقل، تأثیرپذیر و تنظیمی) قابل شناسایی هستند. در نهایت نرمافزار MICMAC از مجموع 59 عامل اولیه، 13 عامل را به عنوان عوامل کلیدی مورد شناسایی قرار داد. این عوامل به عنوان بازیگران اصلی، نقش کلیدی در بهبود وضعیت آینده برنامه ریزی مسکن اقشار کم درآمد کلان شهر تبریز ایفا می کنند.