نقش ابعاد احساس امنیت در کیفیت فضاهای شهری با استفاده از مدل معادلات ساختاری (مطالعه موردی: پیاده‌راه فرهنگی-تاریخی شهرهمدان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 دانشیار گروه طراحی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

3 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22103/JUSG.2023.2106
چکیده

مقدمه: با اختراع خودروی شخصی و تولید روزافزون آن، چهره­ شهرها و نوع زندگی مردم دچار تغییرات اساسی شد؛ به ­طوری­ که تا آن زمان فضای شهری براساس مقیاس انسانی و باتوجه به حرکت کند عابر پیاده و سطح ادراک او تعریف می­­شد؛ اما با تبدیل به پیاده‌راه، احساس امنیت و هویت و حیات اجتماعی را برای ساکنین شهر به همراه می آورد.داده و روش: این پژوهش، از نوع همبستگی و در چارچوب روش‌های تحلیلی است. در جمع‌آوری اطلاعات، از ابزار پرسشنامه طیف لیکرت پنج سطحی استفاده‌شده ­است. جامعۀ آماری، به‌صورت نمونه ­گیری خوشه‌ای از بین کارشناسان و شهروندان انتخاب شد و پرسشنامه‌ها بر اساس فرمول کوکران بین 264 نمونه توزیع و همچنین پایایی پرسشنامه براساس ضریب الفای‌کرونباخ 0.871 محاسبه شد. به همین منظور در این پژوهش سعی شده روابط علّی بین متغیر مستقل احساس امنیت و متغیر وابسته کیفیت فضای شهری با استفاده از مدل معادلات ساختاری است.یافته‌ها: نشان­ دهندۀ آن است ریسک و مخاطره (ریسک اعتماد کردن) با ضریب مسیر 0.908 اولین تبیین ­کننده احساس امنیت در کیفیت فضای پیاده‌راه شهری است. نتایج ضریب همبستگی بین متغیر احساس امنیت بر کیفیت فضای پیاده‌راه شهری 0.9 و دارای سطح معناداری بسیار زیاد (0.000=Sig): است، یعنی هر چقدر میزان احساس امنیت افزایش یابد، کیفیت فضای پیاده‌راه شهری نیز افزایش می‌یابد. باتوجه به مقدار ضریب تعیین تعدیل‌یافته 80 درصد از تغیرات کیفیت فضای پیاده‌راه شهری توسط احساس امنیت در پیاده‌راه فرهنگی- تاریخی شهر همدان قابل تبیین است.نتیجه‌گیری: نشان­ دهندۀ میزان ریسک اعتمادکردن و بی‌نظمی اجتماعی را در سطح بالایی ارزیابی کرده‌اند. در ارتباط با متغیر حمایت اجتماعی؛ اکثر پاسخ‌دهندگان نسبت به کمک دیگران در مواقع اضطراری امیدی نداشتند و امداد و یاری آن‌ها در امر اجتماع را در سطح پایین می‌دانستند.