فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نویسندگان هنگام نوشتن برای کودکان و نوجوانان معیاری در ذهن دارند، محققان و ناقدان حوزۀ ادبیات کودک نیز نقدها و معیارهایی ارائه می‏‌کنند. در این بین، مطالعه‌‏ای جامع و هدفمند که بتواند معیارها و مؤلفه‏‌های ساختاری و محتوایی مشخصی را برای ادبیات کودک و نوجوان ارائه دهد، وجود ندارد. هدف پژوهش حاضر استخراج «مؤلفه‏‌ها و معیارهای ساختاری و محتوایی ادبیات کودک» برای گروه سنی 12 تا 18 سال است.مطالعۀ حاضر به روش مرور نظام‌‏مند انجام شده است. این مطالعه با جستجوی مقالات براساس کلیدواژه‏‌های «ادبیات داستانی»، «ادبیات نوجوان»، «ادبیات کودک»، «ساختار»، «محتوا» و «معیار» در پایگاه‏‌های نورمگز، مگیران، علوم انسانی، سیویلیکا، پایگاه مقالات دانشگاه تهران و پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) انجام شد و در نهایت معیارها و مؤلفه‌های ادبیات داستانی کودک و نوجوان استخراج گردید.با انجام مرور نظام‌‏مند، 834 مقاله استخراج شد. طی فرایند غربال‏گری مقالات با بررسی عنوان‏‌ها، چکیده و محتوای کامل مقالات استخراج شده، در نهایت هشت مقاله برای تجزیه و تحلیل نهایی انتخاب شدند. مؤلفه‌‏های استخراج شده، به دو طبقۀ اصلی مؤلفه‏‌های محتوایی و ساختاری تقسیم شدند. طبقۀ محتوا، به سه زیرطبقۀ روان‏‌شناختی، آموزشی - مهارتی و علاقه‌‏مندی‌ها و سلایق نوجوانان تقسیم شد. طبقۀ ساختار نیز در سه زیرطبقۀ ویژگی‌‏های ادبی، نوع و عنوان داستان و شخصیت‌‏پردازی طبقه‏‌بندی شد.نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌‏دهد تفاوت‏‌های ظریف ساختاری و محتوایی بین ادبیات داستانی نوجوان با ادبیات کودک و یا ادبیات داستانی بزرگسال وجود دارد که باید در تولید اثر برای این گروه سنی مورد توجه قرار گیرد. نتایج این مرور نظام‏‌مند، به‌عنوان معیارها و مؤلفه‏‌های ساختاری و محتوایی ادبیات کودک، می‏‌تواند مبنایی برای مدیران و تصمیم‏‌گیران حوزۀ ادبیات کودک و نوجوان جهت برنامه‏‌ریزی و سیاست‏‌گذاری در این حوزه، مخصوصاً برای گروه سنی 12 تا 18 سال باشد.