چالش قهرمان انزوا‌طلب در مقابله با زندگی مدرن: تحلیل گفتمان و روایت در رمان نفرین زمین اثر جلال آل احمد و صورت-جلسه اثر لوکلزیو

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده زبانها و ادبیات خارجی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فرانسه دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jor.2020.295107.1930
چکیده

قهرمان انزوا‌طلب در آثار رمانتیک جلوة درخشانی دارد. قهرمان رمانتیک با پشت کردن به دنیا و تماس با طبیعت به کاوش در درون خود می‌پردازد. این کنش لزوما در مواجهة با مدرنیته نبوده بلکه بیشتر بیانگر نوستالژی انسان دورافتاده از ریشه‌ها و طبیعت را بازمی‌نمایاند. در قرن بیستم و تحت تاثیر نویسندگانی چون پروست و جویس بار دیگر انزوا و درون‌نگری قهرمان رواج یافت که این‌بار کاملا متفاوت با انزوای رمانتیک بود. در اینجا جستجوی هویت در دنیای مدرن به چالش اساسی قهرمان و نویسنده بدل می‌شود. در این مقاله برآنیم تا با بررسی شیوة روایت و گفته‌پردازی دو رمان نفرین زمین جلال آل احمد و صورت-جلسه ژان ماری گوستاو لوکلزیو در پژوهشی تطبیقی، که بر نظریات دومینیک منگونو پیرامون گفته‌پردازی و سبک‌شناسی استوار می‌باشد، نسبت انزوای قهرمان با جهان مدرن را روشن ساخته و نشان دهیم که چگونه انزوا توانسته به امکانی برای مقاومت در مقابل جهان مدرن و ارزش‌های تحمیلی آن تبدیل شود. تطبیقی بودن پژوهش به ما امکان گستردن افق‌های آن و فراهم‌کردن بستری برای درک اشکال مختلف مقاومت در برابر زندگی مدرن به عنوان یک سبک زندگی سلطه‌گر و همسان‌ساز با توجه به تفاوت‌های فرهنگی شرقی-غربی را فراهم می‌آورد.