بازشناسی حدیث «الْإِمَام لَا یُغَسِّلُهُ إِلَّا الْإِمَام» در گفتمان واقفیّه و امامیّه (بر اساس پیشینهشناسیِ تجهیز معصومان در منابع فریقین)
نویسندگان
doi
چکیده
پیوستگی میان پدیدههای تاریخی و نظریههای حدیثی - کلامی از مطالعات میانرشتهای است که لزوم غُسل یا تجهیز هر امام توسط امام بعدی در این شمار است. این مسأله سه دانشِ حدیث، کلام و تاریخ را به هم پیوند داد و رویکردهای متفاوتی را در مواجهه با آن پدید آورد. برخی وکیلان امام کاظم - که به واقفیّه شهرت یافتند - با ادعای مهدویت ایشان به مقابله با امام رضا پرداختند و ضمن استناد به این روایت که امام را جُز امام غسل نمیدهد، شبههای ترتیب دادند که طبق آن، امام کاظم زنده و امام رضا امام ادعایی بود. دلیل این بود که حضور امام رضا در مدینه، مانع از غسل دادن امام کاظم در بغداد است. مقاله حاضر با روش توصیفی - تحلیلی، کارگزاران تجهیز معصومان در منابع شیعی و سنّی را شناسایی کرده، آنگاه بر اساس پیشینه و سیر تاریخی، به بررسی گفتمان واقفیه و سیر تطور برداشتها از آن روایت در میان امامیه پرداخته است.
