الگوی ترکیب سرمایههای نامشهود «ستاد نانو» در پیشرفت نانو در ایران
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 عضو هیئتعلمی پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران
doi
10.22034/jsfc.2022.319257.2340چکیده
در چشمانداز بیستساله کشور جمهوری اسلامی ایران کشوری توسعهیافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه، با هویت اسلامی و انقلابی، الهامبخش در جهان اسلام تصویر شده است. بررسی وضعیت فناوری نانو در ایران نشان میدهد این نوفناوری به نسبت دیگر فناوریها و نوفناوریها در حوزههای علمی، اقتصادی و ترویجی، رشد قابل ملاحظه و «پایداری» داشته و اینک ایران در میان چند کشور اصلی برترِ نانوفناور در جهان قرارگرفته است. یکی از عاملیتهای اصلی این توسعه «ستاد ویژه فناوری نانو» و دبیرخانه فعال آن بوده و از این رو مطالعه زمینهها و فرایندهای سیاستی، اجتماعی و سازمانی منجر به این رشد پایدار میتواند بصیرتهایی برای توسعهی دیگر فناوریها و نوفناوریها در کشور فراهم کند. پژوهش حاضر با گردآوری، مقولهسازی و مفهومپردازی تجربیات سازمانی پانزده ساله (۱۳۸۰- ۱۳۹۵) دبیرخانه این ستاد تلاش کرده الگویی از نقش سرمایههای نامشهود در شکلگیری موفقیت سازمانی این دبیرخانه و پیشرفت نانو در کشور برسازد. نتایج این پژوهش که با تحلیل مضمونی مصاحبههای نیمه ساختیافته با دستاندرکاران بالادستی نانو و نیز اسناد ستاد ویژه توسعه فناوری نانو حاصل شده نشان از توجه به انواع سرمایههای مناسب شامل سرمایه فکری، سرمایه اجتماعی، سرمایه سیاسی و سرمایه سازمانی دارد که همچنین باعث تقویت فرهنگ و انسجام سازمانی لازم برای پیشرفت پایدار نانو (به خصوص در دو دهه اول تاسیس ستاد نانو) شده است.