بررسی پدیدارشناسانه عوامل مداخله‌گر در اجرای دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت و برنامه‌ریزی امور فرهنگی، دانشکده حکمرانی اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده حکمرانی اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

3 دانشیار، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی امور فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده حکمرانی اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

doi
10.22034/jsfc.2024.405250.2529
چکیده

استفاده از فرهنگ و به خدمت گرفتن ابزار‌های فرهنگی در دیپلماسی در مقایسه با ابزار‌ها و اهرم­‌های رایج دیگر در روابط بین ­الملل دارای امتیازاتی است که باعث شده کشور‌ها از این پتانسیل برای ارتقا و بهبود روابط بین‌الملل بهره برند. بر همین اساس، دیپلماسی فرهنگی با استفاده از ابزار‌های فرهنگی و هنری به دنبال شناسایی، تعریف و ترویج ارزش‌‌ها و منافع مشترک میان ملت‌هاست. بررسی‌‌ها نشان می‌دهد که عوامل مداخله‌گری به شکل‌های مختلف در دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران دخیل هستند که می‌توانند در مسیر حرکت دیپلماسی فرهنگی تغییراتی ایجاد کنند. لذا شناسایی عوامل مداخله‌گر در دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، می‌تواند به شناخت بهتر از رویکرد‌ها و دیدگاه‌های مختلف در دیپلماسی فرهنگی کمک کند. به‌علاوه، این شناسایی می‌تواند بر جهت افزایش قدرت نرم کشور و ارتقای تأثیرگذاری فرهنگی در جهان نیز مؤثر باشد. بر این اساس پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد پدیدارشناسانه و مصاحبه‌های عمیق نیمه ساختاریافته با 24 نفر از سفرا، صاحب‌نظران، مدیران ارشد حوزه دیپلماسی فرهنگی، مبلغین دینی، شخصیت‌های فرهنگی مردمی فعال در حوزه ‌بین‌الملل با هدف شناخت عوامل مداخله­ گر در میدان اجرای دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران انجام شد و  در نهایت یافته ­ها در قالب عوامل: تعدیل­گر، ضعف و کاستی، تهدید و  فرصت محیطی استخراج و دسته‌بندی‌شد.