فرایند تأثیرگذاری مبانی دینی در سیاست پژوهی با رویکرد عقلانی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی،تهران ، ایران

doi
10.22034/jsfc.2024.469257.2691
چکیده

سیاست­ پژوهی نوعی پژوهش مسئله­محور است که با رعایت اقتضائات مواجهه با مسائل چند رشته‌ای و در بستری کاملاً هنجاری، می­کوشد تا پیشنهادهایی را تحت عنوان «سیاست» به سیاست‌گذاران در مورد مسائل انضمامی جامعه پیشنهاد دهد. در این نوع پژوهش، سیاست ­پژوهان با رویکردهای متعددی به شناسایی و حل مسائل می ­پردازند که «رویکرد عقلانی» یکی از رایج­­ ترین آنها است. در این رویکرد تلاش می­ شود از معادله­ هایی همچون معادله هزینه - فایده یا هزینه -اثربخشی برای کشف مسائل و پیشنهاد راه‌حل ­ها استفاده شود. اما، مسئله اصلی این است که اگر اندیشکده‌ها و محققین فعال در عرصه سیاست ­پژوهی جمهوری اسلامی ایران بخواهند از این رویکرد در تحقیقات خود استفاده کنند و از این رهگذر مواردی را به سیاست ­گذاران پیشنهاد دهند، باید از رویکرد «عقلانیت دینی‌» که کاملاً همسو با مبانی فکری جمهوری اسلامی بوده و ریشه در مبانی دینی داشته و صرفاً براساس معادله هزینه- فایده مادی تصمیم نمی­ گیرد، استفاده کنند. عدم توجه به اقتضائات این رویکرد سبب می­شود نوعی سیاست­ گذاری سکولار رخ دهد. این مقاله تلاش دارد جایگاه مبانی دینی در فرایند و مراحل سیاست ­پژوهی و نوع تاثیرگذاری آنها در این فرایند را نشان دهد.

کلیدواژه‌ها