مطالعه سازگاری رشد و نمو و پتانسیل دارویی و زینتی مریم گلی کبیر (Salvia sclarea) در شرایط اقلیمی مشهد

نویسندگان
doi
چکیده

مریم گلی گیاهی است متعلق به خانواده نعنائیان که از روزگاران قدیم در مجموعه گیاهان دارویی مورد توجه خاص بوده و امروزه اسانس گونه‌های مختلف آن در صنایع داروسازی، عطرسازی و فرآورده‌های بهداشتی- آرایشی و نیز به‌عنوان طعم‌دهنده در صنایع غذایی و نوشیدنی کاربردهای مهمی دارد. این پژوهش به‌منظور بررسی سازگاری این گیاه به شرایط کشت شده و پتانسیل‌سنجی آن به‌منظور استفاده دارویی و زینتی انجام شد. بذور وحشی این گیاه ابتدا در گلدان جهت رشد اولیه کاشته شد و پس از رشد اولیه، نشاها در مرحله 8-6 برگی به زمین اصلی انتقال یافتند. کلیه ویژگی‌های فنولوژیک گیاه طی مراحل مختلف رشد گیاه ثبت شد. بوته‌ها در نیمه اول تیرماه وارد فاز زایشی شدند و برخی شاخص‌ها در مرحله گل‌دهی (ارتفاع گیاه، طول و قطر برگ، تعداد برگ، تعداد ساقه گل‌دهنده، ارتفاع گل‌آذین و ماندگاری گل بر روی بوته) بررسی شد. همچنین اجزای اسانس در مرحله گلدهی کامل توسط دستگاه GC و GC-MS مورد شناسایی قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که این گیاه سازگاری خوبی جهت کشت و کار و اهلی کردن در شرایط آب و هوایی مشهد دارد. گیاهان در مرحله گلدهی کامل دارای بیشترین میزان اسانس بوده و مهم‌ترین اجزای اسانس شامل، لینالول (03/30 درصد)، لینالیل استات (08/23 درصد) و آلفا ترپینئول (13/11 درصد) بود. همچنین به‌دلیل زیبایی برگ و گل‌های این گیاه و وجود عطر فراوان در مرحله گل‌دهی و عدم نیاز به شرایط خاص جهت پرورش و مقاومت به شرایط نامساعد به‌نظر می‌رسد که گیاه بسیار مناسبی جهت کشت و کار و همچنین کشت در فضای سبز با هدف زینتی می‌باشد.