برساخت معنایی پدیده کالایی شدن آموزش (مورد مطالعه: مدارس متوسطه دوم شهر مشهد)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22034/jsfc.2024.416091.2559
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی موضوع کالایی شدن آموزش و پیامدهای آن است. روش انجام این پژوهش نظریه داده بنیاد و جامعه هدف را دانش‌آموزان، معلمان، مدیران و مسئولین مدارس متوسطه دوم شهر مشهد تشکیل می­دهند. انتخاب مشارکت­ گنندگان نیز با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و اشباع نظری داده‌ها پس از 32 مصاحبه انجام شد. پایایی و اعتبار داده‌ها نیز با نظرمتخصصان و مشارکت‌کنندگان تأیید گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که کالایی شدن آموزش در سه سطح کالایی شدن یادگیری، کالایی شدن دانش‌آموز و کالایی شدن معلم اتفاق می‌افتد. شرایط و پیامدهای کالایی شدن نیز شامل شرایط علی (سازمانی و خانوادگی)، شرایط مداخله‌گر (شبکه روابط اجتماعی و خانوادگی، فراوانی مدارس غیردولتی و وجود نظام موازی آموزشی)، شرایط زمینه ­ای (خصوصی‌سازی آموزش و سیاست‌های دولتی)، تعاملات راهبردی (مقاومت و پذیرش) و پیامدها (اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، آموزشی و روانی) است.