بررسی اثر بخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR) بر خستگی مزمن، علائم روان تنی و تاب آوری در بیماران مبتلا به ام اس (MS) در مواجه با اخبار تروما

نویسندگان
doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی (MBSR) بر خستگی مزمن، علائم روان‌تنی و تاب‌آوری در بیماران مبتلا به ام‌اس (MS) در مواجهه با اخبار تروما انجام شد . این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی بیماران مبتلا به ام‌اس عضو انجمن ام‌اس استان هرمزگان بود که جهت تزریق هفتگی دارو به بخش ام‌اس مرکز امید بندرعباس مراجعه می‌کردند. از میان این جامعه، ۳۰ بیمار به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش ( ۱۵ نفر) و کنترل ( ۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش تحت ۸ جلسه مداخله کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس شدت خستگی (FSS) ، پرسشنامه علائم روان‌تنی و مقیاس تاب‌آوری (CD-RISC) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تجزیه و تحلیل شد . نتایج نشان داد که آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی به طور معنی‌داری منجر به کاهش خستگی مزمن و علائم روان‌تنی در بیماران مبتلا به ام‌اس شده است (001/0 < P ). همچنین، این مداخله توانست سطح تاب‌آوری بیماران را در مواجهه با فشارهای روانی ناشی از اخبار تروما به طور چشمگیری افزایش دهد. برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی با تقویت مهارت‌های حضور در لحظه و پذیرش غیرقضاوت‌گرانه، ابزاری موثر برای مدیریت پیامدهای روان‌شناختی اخبار ناگوار و بهبود وضعیت جسمانی و روانی بیماران ام‌اس محسوب می‌شود و استفاده از آن در مراکز درمانی توصیه می‌گردد .