بررسی تطبیقی سرزندگی شهری و نشاط شهروندان در محلات جدید و قدیم شهر زاهدان (محلات منتخب منطقه یک و چهار)

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 استاد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.22103/JUSG.2023.2090
چکیده

مقدمه: امروزه تأمین شادی، نشاط اجتماعی و سرزندگی شهری به یکی از دغدغه ­های اصلی نظام ­های مدیریت شهری به ­ویژه در کشورهای توسعه ­یافته تبدیل شده است. تأمین سرزندگی شهری به مثابه یک آرمان مشروع، در صدر بسیاری از اسناد رسمی شهرسازی به چشم می­ خورد که خود برخاسته از اهمیت سرزندگی شهری و نشاط شهروندان به صورت توأمان به مثابه یک هدف و یک وسیله است. بنابراین، هدف پژوهش پیش­رو، بررسی تطبیقی سرزندگی شهری و نشاط شهروندان در بین محلات جدید و قدیم شهر زاهدان است.داده و روش: پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی– تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش، شهروندان محلات منتخب مناطق یک و چهار شهر زاهدان با جمعیت 212717 نفر است که با بهره ­گیری از فرمول کوکران، حجم نمونه 383 نفر محاسبه شد. برای گردآوری داده ­ها، نمونه­ گیری به شیوه خوشه ­ای چندمرحله ­ای بوده که در داخل خوشه­ های انتخاب شده نمونه ­ها به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. برای تحلیل از آزمون­ تی مستقل و  تحلیل واریانس یک طرفه و همبستگی اسپیرمن  و همچنین برای ترسیم نقشه ­ها از نرم ­افزار ArcGIS استفاده شد.یافته‌ها: نتایج به دست آمده از آزمون تی مستقل برای شاخص­های سرزندگی نشان می ­دهد که شاخص سرزندگی اجتماعی در محلات منتخب منطقه یک با میانگین 3.05 و در محلات منتخب منطقه چهار با میانگین 2.72، شاخص سرزندگی اقتصادی در محلات منتخب منطقه یک 3.11 و منطقه چهار 2.78، شاخص سرزندگی کالبدی در محلات منتخب منطقه یک 3.12 و منطقه چهار 2.28، شاخص سرزندگی زیست­ محیطی در محلات منتخب منطقه یک 2.85 و در منطقه چهار 2.31 بوده است. در شاخص‌های نشاط اجتماعی هم شاخص نشاط عاطفی در محلات متخب منطقه یک با میانگین 2.53 و در منطقه چهار 3.49، شاخص نشاط شناختی در محلات منتخب منطقه یک با میانگین 2.63 و در منطقه چهار3.0، شاخص نشاط اجتماعی در محلات منتخب منطقه یک 2.56 و در منطقه چهار 3.32 بوده است.نتیجه‌گیری: در میان محلات منتخب مناطق یک و چهار شهر زاهدان به لحاظ شاخص‌های سرزندگی شهری و نشاط شهروندان تفاوت معنی­ داری وجود دارد. به این صورت که شاخص­ های سرزندگی در محله ­های منطقه یک وضعیت بهتری نسبت به محله­ های منطقه چهار دارند، اما در مقابل، شاخص­ های نشاط در محله­ های منطقه چهار وضعیت بهتری نسبت به منطقه یک دارند.