فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: توجه به جنبه­ های ساختار فضایی شهر از حیث برخورداری از شاخص ­های مختلف بسیار ضروری است زیرا ساختار فضایی شهر دارای سیستمی منسجمی است که از اجزا و عناصر گوناگون تشکیل شده است که ناپایداری هر کدام از این عناصر، بر کل مجموعه و ساختار شهری تأثیرگذار است. بررسی نابرابری و وجوه آن در محدوده ­های جغرافیایی مختلف در سال­ های اخیر مورد توجه برنامه ­ریزان و سیاست مداران قرار گرفته است. وجود نابرابری و ابعاد مختلف آن، از نشانه ­های مهم توسعه نیافتگی است. هدف از این پژوهش بررسی نابرابری فضایی یا به تعبیر دیگر چگونگی توزیع فضایی در ارومیه و رابطه آن با شاخص ­های اقتصادی و اجتماعی و کالبدی است.داده و روش: روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی و از لحاظ هدف کاربردی است پس از بررسی­ های نظری داده ­های سرشماری نفوس و مسکن  برای سه دوره متوالی (1385،1390،1395) و تبدیل آن­ها به سرانه سازی و نسبت ­های مختلف به شاخص، برای بررسی وضعیت نابرابری، همچنین شناخت الگوی فضایی گسترش نابرابری برای سه دوره استخراج شده فرآیند اجرای تحقیق مبتنی بر این شاخص ­ها و از مدل­ های آمار فضایی,Spatial Statistics tools تحلیل لکه ­های داغ Hot Spot Analysis  و خودهمبستگی فضایی Autocorrelation Moran’s I در نرم­افزار ArcGIS استفاده شده است.یافته‌ها: با توجه به خروجی عددی، شاخص موران به ترتیب برای سال­ های 1385،1390،1395مساوی است با 0/071892،  0/144981،   0/633505 است و از آنجا که مقدارآن مثبت و به طرف یک میل می ­کند و با توجه به اینکه مقدار p-value صفر و مقدار Z محاسبه شده (قدر مطلق آن)  بزرگ است، پس در محدودۀ اطمینان قرار می­ گیرد و در نتیجه، داده­ ها خودهمبستگی فضایی دارند. بنابراین الگوی پخش نابرابری، خوشه ­ای است.نتیجه‌گیری: به طور کلی نتایج نشان می ­دهد که وضعیت حاکی از وجود فاصله­ ی طبقاتی و دوگانگی در فضای شهری و تفاوت در برخورداری از شاخص­ ها در طی دوره­ های مورد بررسی می­باشد و عدم توجه به مناطق حاشیه­ ای و محروم است و در این زمینه لازم است مدیریت شهری تمهیدات لازم را برای به حداقل رساندن نابرابری­ ها بیاندیشد و در دستور کارخود قرار دهد.