نقد درون گفتمانی جریان علوم انسانی قرآن بنیان
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده تاریخ و فلسفه علم پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
doi
10.22034/jsfc.2023.426480.2587چکیده
علوم انسانی قرآن بنیان، جریانی است که در چند سال اخیر در ایران شکل گرفته و میکوشد با استفاده از آیات قرآن به ارزیابی نظریههای موجود در عرصة علوم انسانی پرداخته و پس از تدارک مبانی لازم به نوآوریهایی در این حوزه دست یابد. در این مقاله با پذیرش بسیاری از مبانی جریان علوم انسانی قرآن بنیان از جمله وجود خداوند و صفات او، هدایتگری باطنی(عقل) و ظاهری(رسول) او، تحریفنشدن قرآن و جامعیت و کمال قرآن، نشان داده میشود که این جریان مفهوم یا روش جدیدی نسبت به جریان علم دینی که دهههاست در جهان اسلام و ایران فعالیت میکند ندارد و افق جدیدی را پیش روی محققان علاقمند به این موضوع قرار نمیدهد. همچنین استدلال میگردد که هیچ یک از انگیزههای احتمالی طرح این ایده در این مقطع زمانی، پیگیری این ایده را توجیه نمیکند. در نهایت به نظر میرسد جریان علوم انسانی قرآن بنیان، صرفاً به استناد بیان مقام معظم رهبری در ارتباط با استخراج بنیانهای علوم انسانی از قرآن پدید آمده است، نه فهم یکپارچه از دیدگاههای ایشان در زمینة تحول علوم انسانی مبتنی بر آموزههای قرآن و سنت و علوم اسلامی.