واکاوی تأثیرگذاری خانوارهای توانمند بر شکلگیری روستاهای خلاق (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان رشتخوار)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
doi
10.22048/rdsj.2024.384033.2081چکیده
امروزه نقش خلاقیت در اقتصاد جهانی و روند توسعه کشورها به قدری مهم و کلیدی ارزیابی شده است که، خلاقیت با سهمی چشمگیر توانسته نقشی اساسی در رشد و توسعه اقتصادی جهان ایفا نماید. از طرفی دیگر، توانمندی نیروی انسانی، توانسته پایداری این خلاقیت را برای سطوح مختلف یک کشور رقم بزند. براین اساس، هدف پژوهش حاضر واکاوی تأثیرگذاری خانوارهای توانمند بر شکلگیری روستاهای خلاق میباشد. پژوهش به لحاظ هدف،کاربردی است و روش پژوهش از نوع توصیفی – تحلیلی است. جمعآوری دادهها و اطلاعات به دو صورت اسنادی و میدانی(پرسشنامه) در 5 بعد توانمندی خانوارهای روستای(مؤثر بودن، معنیداری، شایستگی، اعتماد و حق انتخاب) انجام شد. جامعهآماری پژوهش شامل سرپرستان خانواردرروستاهای شهرستان رشتخوار بوده که براساس فرمول کوکران حجم نمونه 377 خانوار محاسبه و به صورت تصادفی ساده در سال 1401 توزیع شد. برای تحلیل دادهها از مدل تحلیل شبکهای(ANP)، تحلیلهای آماری ، تحلیل فضایی و نرمافزارهای Super Decisions ,GIS ، SPSS استفاده گردید، یافتههای تحقق نشان داد که شاخصهای خلاقیت خانوارها(9725/0)، اهمیت شغلی(9177/0)، شخصیت خانوارها(8847/0) دارای بیشترین وزن هستند. بنابراین مدل برازش شده برای انجام پژوهش مناسب بوده و بیانگر دهنده رابطه خطی و مستقیم بین توسعه شکلگیری روستاهای خلاق و خانوارهای روستایی توانمند در منطقه مورد مطالعه است. نتایج تحقیق نشان میدهد که، از عوامل اصلی عدم گسترش شکلگیری سکونتگاههای خلاق در مناطق روستایی در سطح روستاهای شهرستان رشتخوار میتوان به تأمین نیازهای مالی از سمت مدیران دستگاه های ذی ربط دولتی و خصوصی اشاره کرد. در این راستا به با توجه به روند جهانی شدن روستاها، وضعیت پایین تحصیلی در بین خانوارها میتواند چراغ قرمزی برای برنامهریزان روستایی باشد پیشنهاد میگردد.