ترسیم نقشۀ دانشی شبکۀ همکاریهای علمی بینالمللی و داخلی برنامهریزی مسکن در قرن 21
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22103/JUSG.2023.2094چکیده
مقدمه: بسیاری از پژوهشهای معتبر علمی جهان که در حوزه برنامهریزیهای تأمین مسکن صورت گرفتهاند، بیانگر این موضوعاند که تأمین مسکن و سیاستهای مربوط بدان در کشورهای درحالتوسعه، بهویژه برای گروههای کمدرآمد شهری، به یکی از مهمترین چالشهای شهری بدل شده و تبعات متعدد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی منفی خود را نیز در پی داشته است. رشد فزاینده پژوهشها و مقالههای منتشر شده در این زمینه، بررسی جامع و نظاممند مطالعات این حوزه را ضروری مینماید.داده و روش: در این راستا هدف این مقاله به تصویر کشاندن وضعیت حاکم بر مطالعه حوزۀ برنامهریزی و سیاستگذاری مسکن از طریق توصیف و تحلیل تطبیقی مقالههای انگلیسی منتشر شده در بازهی زمانی سال 2000 تا 2022 در این حوزه شامل نویسندگان جهانی و ایران بوده که انطباق مطالعات جهانی و ایران را به تصویر میکشاند. برای این منظور، ابتدا کلید واژههای پر کاربرد مرتبط با برنامهریزی مسکن در پایگاههای اطلاعاتی Web of Science و Science Direct جستجو و بهعنوان دادههای پژوهش بازیابی شدند. تجزیه و تحلیل این مقالهها، با استفاده از روشهای علمسنجی و همچنین، شاخصهای خرد و کلان تحلیل شبکههای اجتماعی و با بهکارگیری نرمافزار VOSviewer صورت گرفت.یافتهها: در این پژوهش، ضمن معرفی نویسندگان و دانشگاههایی که از درجهی مرکزیت نسبتا بالایی برخوردار بودند، مشخص گردید که بیشترین تاکید این مقالهها روی مضامینی مانند Poverty, Facility, Price, Income, Market, Housing Affordability, Quantity and Quality بوده است. در ایران نیز پژوهشگران علاوه بر این 10 حوزه، در زمینههای دیگری همچون تابآوری کالبدی، تابآوری طبیعی، سیاستگذاری مسکن و... نیز فعالیت گسترده داشتهاند.نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش علاوه بر کمک به درک بهتر ادبیات تخصصی برنامهریزی مسکن، به شناسایی شکافهای پژوهش موجود مطالعات ایران و جهان در این حوزه کمک مینماید و همچنین میتواند راهگشای مسیرهای آتی مطالعاتی و تحقیقاتی پژوهشگران این حوزه باشد.