ارزیابی و ارائه سیاست‌های توسعه و کارآمدی بافت‌های مسأله‌دار شهری با مدل FAHP و سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS (مورد: منطقه 12 کلانشهر تهران)

نویسندگان

1 دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، قزوین، ایران

2 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، قزوین، ایران

doi
چکیده

         امروزه برنامه ریزان شهری به دنبال شناسایی بافت­هایی هستند، که در زمینه­های اجتماعی و کالبدی در اولویت نوسازی و بهسازی قرار دارند. با توجه به رشد شتابان شهرنشینی و افزایش فزاینده جمعیت شهرها، توجه به بافت­های مسأله­دار که از سوی برخی متفکران از آن­ها به عنوان ثروت پنهان شهرها یاد شده است، اهمیتی دوچندان یافته است. این مقاله تلاش دارد تا با در نظر گرفتن تمامی عوامل مؤثر بر فرسودگی، به مدل جامع و کاربردی شناسایی پهنه­های مختلف بافت­های شهری نائل آید. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است. هدف پژوهش کشف مهم­ترین نیروها و عوامل ازکارافتادگی در هر پهنه مسأله­دار و ارزیابی و اتخاذ تدابیری برای توسعه و کارآمدی در جهت کاهش و از بین بردن این عوامل در جهت پایداری شهری است. برای این منظور معیارها، در 4 دسته­ی کلان (اجتماعی/ فرهنگی، اقتصادی، کالبدی/ فضایی و محیطی) و 20 زیر معیار طبقه بندی شده­اند. با نهایی شدن مدل کاربردی و از طریق مدل یکپارچه تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، محدوده­های مسأله­دار در بافت مورد مطالعه در آن­ها مشخص و مورد ارزیابی قرار گرفته­اند. یافته­های تحقیق نشان می­دهد که معیارهای اجتماعی/ فرهنگی با 29% وزن از مهم­ترین عوامل ناکارآمدی هستند، معیارهای کالبدی/فضایی با 27% وزن در اولویت دوم قرار دارند.