ساماندهی بافت های مسئله دار شهری با رویکرد تحلیل ذینفعان و شبکه اجتماعی (نمونه تجربی: محدوده خلازیر جنوبی در منطقه 19 شهر تهران)

نویسندگان

1 مدیرعامل مهندسین مشاور آسو شهر میدیا.

2 عضو هیات مدیره مهندسین مشاور آسوشهر میدیا.

3 دکتری تخصصی جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 گروه جغرافیا، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشهتی، تهران، ایران.

5 دانشیار گروه آموزشی شهرسازی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

doi
10.22103/JUSG.2022.2073
چکیده

مقدمه: خلازیر جنوبی یکی از محدوده­ های مسئله ­دار کلان‌شهر تهران است. این محدوده به دلیل تجمع مشاغل مزاحم شهری مشکلات زیادی را برای نواحی پیرامون و حتی کلان‌شهر تهران ایجاد کرده است. به دلیل پیچیدگی مسئله، ساماندهی این محدوده نیازمند مشارکت همه ذینفعان است.  هدف پژوهش حاضر شناسایی ذی­نفعان اصلی، تحلیل تمایل و قدرت ذی­نفعان، شناسایی نیاز و خواسته های ذی­نفعان و تحلیل شبکه اجتماعی ذی­نفعان در خصوص مسئله خلازیر جنوبی است. داده و روش: روش تحقیق در این پژوهش، ترکیبی(کیفی و کمی) با تأکید بر روش کیفی و ترکیب داده ­های کمی در خلال تحلیل  است. داده ­های پژوهش از طریق مصاحبه با ذی­نفعان مربوطه جمع‌آوری شده است. تحلیل داده ­ها با کمک ماتریس تمایل-قدرت و نرم‌افزار NodeXL انجام گرفته است. یافته‌ها: یافته ­ها نشان می‌دهد که مسئله خلازیر جنوبی دارای 16 ذی‌نفع اصلی است که دارای خواسته و نیازهای مختلفی هستند. همچنین نتایج پژوهش حاکی از آن است که شهرداری منطقه 19، موقوفه مدرسه مروی، کسبه خلازیر و شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل شهر تهران بیشترین قدرت را دارند. نتایج دیگر نشان می‌دهد که سازمان نوسازی شهر تهران، معاونت خدمات شهری و محیط‌زیست شهرداری منطقه 19 تهران، معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران، معاونت خدمات شهری و محیط‌زیست شهرداری تهران بیشترین قدرت در شبکه اجتماعی ذینفعان دارند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد همه ذی‌نفعان جهت ساماندهی و حل مسئله خلازیر جنوبی تمایل به حل مساله دارند؛ اما از نظر قدرت، میزان قدرت همه ذی‌نفعان یکسان نیست و سه ذی‌نفع موقوفه مدرسه مروی، شهرداری منطقه 19 ، شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل شهر تهران و کسبه خلازیر بیشترین قدرت را دارند و هرگونه اقدامات بایستی از طریق این ذی‌نفعان شروع شود. همچنین نتایج نشان می‌دهد که معاونت خدمات شهری و محیط‌زیست شهرداری تهران با نمره مرکزیت بینیت 1.20 و معاونت خدمات شهری و محیط‌زیست شهرداری منطقه 19 با مرکزیت بردار 0.096 بیشترین نقش را در روابط بین ذی‌نفعان بر عهده دارند.