بررسی کارایی روشهای طبقهبندی تصاویر ماهوارهای در ارزیابی تغییرات کاربری اراضی شهری با استفاده از بهینهسازی مقیاس در پردازش شیءگرا (مورد: شهر اردبیل)
نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشگاه محقق اردبیلی- دانشکده علوم انسانی- گروه جغرافیا
doi
چکیده
یکی از راههای تهیه نقشههای پوشش گیاهی و کاربری اراضی، استفاده از دادههای ماهوارهای و فرآیند طبقهبندی تصاویر است. با استفاده از تصاویرماهوارهای بررسی، شناخت و ارزیابی پدیدههای مختلف و استخراج اطلاعات لازم برای برنامهریزی منابع زمینی یا سایر مقاصد به سهولت انجام میگیرد. هدف پژوهش مقایسه میزان کارایی هفت روش رایج طبقهبندی نظارتشده دادههای ماهوارهای در ارزیابی تغییرات کاربری اراضی با استفاده از تصاویر سنجنده TM و OLIماهواره لندست و IRS و اسپات5 و کوئیک برد و ترکیبهای رنگی متفاوتی از این تصاویر جهت استخراج کاربریهای اراضی زراعی، مناطق مسکونی و مناطق آبی با استفاده از پردازش شیگرا میباشد. ابتدا نمونههای آموزشی در پنج کلاس کاربری به وسیله نرمافزار ایکاگنیشن با استفاده از بهینهسازی مقیاس سگمنتسازی با استفاده از ترکیبهای رنگی متفاوت و ضرایب شکل و فشردگی استخراج شد. مقیاس مناسب جهت سگمنتسازی برای اراضی زراعی، مقیاس 50 ، برای عوارض انسانی 8 و در نهایت برای مناطق آبی 10 به دست آمد. سپس هر تصویر به طور جداگانه با استفاده از هفت روش طبقهبندی (مانند روش شبکه عصبی) و نمونههای مستخرج، طبقهبندی شده و میزان کارایی هر روش با محاسبه دو شاخص صحت کلی و ضریب کاپا بررسی گردید. نتایج به دست آمده نشاندهنده میزان دقت هر یک از روشهای طبقهبندی بوده که شبکه عصبی با دقت کلی 475/94 و ضریب کاپای 095/92 به عنوان دقیقترین روش طبقهبندی انتخاب شد. این نتایج نشان میدهد که برداشت نمونههای تعلیمی با دقت مناسب از طبقات موجود در تصاویر و همچنین بررسی میزان احتمال تعلق هر یک از پیکسلهای تصاویر ماهوارهای به این طبقات، به خوبی میتواند در طبقهبندی گروههای موجود در منطقه مفید واقع شود.