فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مکتب تعلیم‌و‌تربیت لیبرال عامل تلقین با خلل در تفکر انتقادی و نقص در قوه عقلانیت منجر به از دست رفتن خودمختاری عقلانی و استقلال شخصیتی دانش‌آموز می‌شود. در این نگرش تعلیم‌و‌تربیت تلقینی با تکیه بر اقتدار معلم و مرجعیت نهاد آموزشی به دنبال القای آموزه‌های اخلاقی، سیاسی و دینی خاص به ذهن دانش‌آموز است. از اینرو تلقین مرز میان تعلیم‌و‌تربیت خوب و بد است. اما آیا تلقین یکسره منفی و نامناسب است؟ آیا تعلیم‌و‌تربیت لیبرال خود واجد ویژگی‌های تعلیم‌و‌تربیت تلقینی است؟ این پژوهش کیفی با روش تحلیل مفهومی به دنبال درک ماهیت تلقین در گفتمان تعلیم‌و‌تربیت لیبرال است. ادعای پژوهش این است که گفتمان تعلیم‌و‌تربیت لیبرال در تلقینی خواندن اشکال دیگر تعلیم‌و‌تربیت موجه نیست. زیرا نخست این‌که تلقین در برخی از زمان‌ها و موضوعات آموزشی و عقیدتی مناسب و بلکه لازم است. دوم این‌که تحقق مولفه‌هایی مانند پرورش قوه عقلانیت و تفکر انتقادی و خودمختاری به شکل ایده‌آل و مطلق در تعلیم‌و‌تربیت امکان‌پذیر و حتی مناسب نیست. سوم این‌که تعلیم‌و‌تربیت لیبرال خود با پشتیبانی منابع قدرت و مرجعیت برنامه‌درسی پنهان به دنبال تلقین نوعی آموزه خاص عینی‌گرایی علمی در فرایند آموزش است و لذا انتقادات آن نسبت به سایر اشکال تعلیم‌و‌تربیت دارای نوعی ویژگی خودارجاعی است. بنابراین خالی‌کردن فضای تعلیم‌و‌تربیت از ارزش‌های اخلاقی و آموزه‌های مذهبی به بهانه تلقینی خواندن آن از سوی مدافعان لیبرال امری نادرست و مخاطره‌آمیز است.