واکاوی نقش اقتصاد سبز بر کاهش فقر شهری (مورد پژوهی: شهر مشهد)

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی‌شهری،‌دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی‌شهری، ‌دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی‌شهری، ‌دانشگاه تهران، تهران، ایران و پژوهشگر برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای در دانشگاه بولونیا، بلونیا، ایتالیا.

doi
10.22103/JUSG.2022.2084
چکیده

مقدمه: اقتصاد سبز یکی از مهم­ترین جلوه ­های ادغام ابعاد اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی است و بدون آن توسعه پایدار محقق نخواهد شد. هدف این مقاله شناسایی مؤلفه ­ها و شاخص­ های سازندۀ اقتصاد سبز در هم پیوند با کاهش فقر شهری در شهر مشهد است. داده و روش: این پژوهش، از حیث روش جز پژوهش­ های کمی- کیفی، به لحاظ هدف جز پژوهش های کاربردی و به لحاظ ماهیت در زمرۀ پژوهش­ های توصیفی و تحلیلی است. در گام اول با استفاده از اطلاعات بلوک ­های آماری مرکز آمار برای شهر مشهد در سال 1395، اقدام به شناسایی پهنه ­های فقر شهری با استفاده از تحلیل­ های فضایی در محیط نرم ­افزار GIS شده است. سپس پهنه­ های فقر شناسایی شده، اقدام به بررسی تأثیر شاخص ­های سازندۀ اقتصاد سبز بر کاهش فقر شهری شده است و با استفاده از آزمون­ های همبستگی پیرسون و رگرسیون شاخص ­ها مورد تجزیه و تحلیل واقع شدند. یافته‌ها: یافته ­های این تحلیل نشان می ­دهد که مؤلفه‌های دربرگیرندۀ  اقتصاد سبز شامل دسترسی به منابع، سرمایه انسانی، ساختار اقتصادی، مدیریت سبز، سرمایه ­گذاری سبز، مشاغل سبز و حمل و نقل سبز به‌طور معنی داری فقر شهری مشهد را تبیین می­ کند که مقدار آن برابر با 3/87 درصد است. به‌عبارتی‌دیگر، مؤلفه‌های سازندۀ  اقتصاد سبز 3/87 درصد از تغییرات متغیر فقر شهری شهر مشهد را تبیین می­ کند که مقدار قابل‌توجهی است. نتیجه‌گیری: : با توجه به اینکه مؤلفه‌های سازندۀ اقتصاد سبز به‌طور معنی ­داری فقر شهری مشهد را تبیین می­ کنند باید برنامه ­ریزی لازم در این مورد انجام شود که در این پژوهش راهکارهایی را با محوریت اقتصاد سبز در راستای کاهش فقر در پهنه های فقیرنشین شهر مشهد آورده شده است.