ارائه مدل توسعه مشارکت نوجوانان در فعالیت بدنی سلامت-محور

نویسندگان
doi
10.22089/res.2025.18032.2652
چکیده

با توجه به تأثیر مثبت مشارکت در فعالیت ‌ بدنی بر سلامت جسمانی و روانی نوجوانان، پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت فعالیت ‌ بدنی سلامت‌محور در نوجوانان و ارائه الگویی برای توسعه مشارکت نوجوانان در فعالیت ‌ بدنی سلامت‌محور انجام شد. روش پژوهش حاضر از نوع آمیخته بود. برحسب روش‌های گردآوری اطلاعات، این پژوهش از نوع تحقیقات کمی و کیفی بود. در بخش کمی، به بررسی رفتار فعالیت ‌ بدنی سلامت‌محور نوجوانان در استان گلستان با تأکید بر تفاوت ‌ های جنسیتی پرداخته شد. همچنین در بخش کیفی به طراحی الگوی توسعه مشارکت نوجوانان در فعالیت ‌ بدنی سلامت‌محور پرداخته شد. برای انجام بخش کیفی از روش داده‌بنیاد با استفاده از رهیافت گلیزر استفاده شد. در این پژوهش، 384 نوجوان پسر و دختر (دامنه سنی 14 تا 17 سال) از استان گلستان به روش نمونه ‌ گیری دردسترس انتخاب شدند و پرسشنامه فعالیت ‌ بدنی بین ‌ المللی ( IPAQ ) را کامل کردند. همچنین یازده نفر از متخصصان حوزه ورزش در مصاحبه ‌ های نیمه ‌ ساختاریافته شرکت کردند. نتایج نشان داد که بیش از نیمی از نوجوانان در فعالیت ‌ بدنی سلامت‌محور شرکت نمی ‌ کنند. همچنین دختران نسبت به پسران، فعالیت ‌ بدنی سلامت‌محور کمتری دارند. نتایج بخش کیفی پژوهش نشان داد که عوامل متعدد فردی و اجتماعی به‌عنوان عوامل اثرگذار بر توسعه مشارکت در فعالیت ‌ بدنی سلامت‌محور وجود دارند. همچنین عوامل مدیریتی، فرهنگی، مالی و شهری در این روند تداخل ایجاد می ‌ کنند. به‌علاوه، راهکارهای متعددی مانند راهکارهای مربوط به متولیان امر، شهرداری، حوزه‌های فرهنگی و مسائل اقتصادی و مالی بر توسعه مشارکت نوجوانان در فعالیت ‌ بدنی سلامت‌محور اثرگذار هستند که در صورت اجرای درست، می ‌ توان انتظار داشت مشارکت نوجوانان در فعالیت ‌ بدنی سلامت‌محور افزایش یابد. کم ‌ شدن هزینه ‌ های درمان و رضایت عمومی شهروندان نیز از دیگر پیامدهای قابل‌انتظار است. براساس نتایج پژوهش، مشارکت پایین نوجوانان در فعالیت ‌ بدنی سلامت‌محور می‌تواند پیامدهای منفی زیادی برای سلامت جسمانی و روانی این افراد به‌خصوص دختران داشته باشد؛ ازاین‌رو اتخاذ راهکارهای عملیاتی توسط متولیان امر و حوزه ‌ های فرهنگی و اقتصادی و مالی به‌منظور ارتقای سطح فعالیت بدنی در نوجوانان ضروری است.