ارائه‌ی الگوی عوامل مؤثر بر انتخاب رشته‌ی ورزشی دانش آموزان با تأکید بر زمینه‌های خانوادگی

نویسندگان
doi
10.22089/res.2025.16945.2530
چکیده

این پژوهش کیفی، با هدف ارائه‌ الگوی عوامل مؤثر بر انتخاب رشته‌ ورزشی دانش‌آموزان با تأکید بر زمینه‌های خانوادگی و با استفاده از نظریه داده‌بنیاد مبتنی‌بر رویکرد استراوس-کوربین انجام شد. شرکت‌کنندگان در پژوهش، صاحب‌نظران ورزش تربیتی و دانش‌آموزی شامل اساتید مدیریت ورزشی، مدیران و مسئولان سازمان‌های ورزشی (ورزش دانش‌آموزی، فدراسیون‌های مرتبط و آموزش‌وپرورش) و مربیان و معلمان بودند که 20 نفر از این افراد به روش نمونه‌گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری در مصاحبه‌ها شرکت کردند. برای تحلیل داده‌ها از سه مرحله‌ کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. مجموعه‌ای از مضامین اولیه طی فرایند کدگذاری باز گردآوری و از درون آن‌ها مقوله‌هایی استخراج شد. در مرحله کدگذاری محوری، پیوند میان مقوله‌ها ذیل عناوین شرایط علّی (عوامل درون‌فردی، عوامل برون‌فردی و عوامل کلان)، عوامل زمینه‌ای (بسترهای فردی، بسترهای آموزشی و زمینه‌های کلان)، شرایط مداخله‌گر (عناصر رشد و توسعه، موانع آموزشی و عناصر محدودکننده)، راهبردها (راهبردهای خانوادگی-شخصی، راهبردهای کلان و راهبردهای ورزشی) و برای پیامدها (شکوفایی ورزش دانش‌آموزی، رشد ورزش دانش‌آموزی و بهبود و تقویت سیستم استعدادیابی) در قالب پارادایم کُدگذاری تعیین شدند. با توجه به یافته‌ها می‌توان گفت که با شناسایی زمینه‌های خانوادگی مؤثر بر انتخاب رشته‌ ورزشی در دانش‌آموزان مقطع دبستان، می‌توان به اهمیت نقش و حمایت والدین و اعضای خانواده در راستای شناسایی استعدادهای ورزشی فرزندان خود و هدایت آنان به‌سوی رشته‌ ورزشی موردعلاقه‌شان کمک کرد. این امر می‌تواند منجر به پرورش ورزشکارانی ماهر در سنین بالاتر و درنهایت، رشد و توسعه‌ صنعت ورزش کشور شود.