تدوین راهبردهای توسعه ورزش های سنتی، آئینی و بومی محلی ایران با رویکرد رقابت پذیری منطقه ای

نویسندگان
doi
10.22089/res.2026.17958.2640
چکیده

هدف این پژوهش تدوین راهبردهای توسعه ورزش‌های سنتی، آئینی و بومی‌محلی ایران با رویکرد رقابت پذیری منطقه‌ای بود. پژوهش حاضر کاربردی و از نظر روش پژوهش، توصیفی­ـ­تحلیلی بود. در بخش کیفی پژوهش اهداف، منابع و قابلیت‌ها و عوامل محیطی تأثیرگذار بر توسعه ورزش‌های سنتی، آئینی و بومی‌محلی ایران توسط مطالعات کتابخانه‌ای و مصاحبه‌های عمیق با ده تن از صاحب‌نظران حوزه علمی موضوع برای تدوین پرسشنامه Meta - SWOT شناسایی شدند. سپس پرسشنامه متاسوات توسط یازده نفر از خبرگان تکمیل شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل Meta - SWOT استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که وضعیت ورزش‌های سنتی، آئینی و بومی‌محلی ایران در مقایسه با کشور توسعه‌یافته چین در وضعیت نامطلوب، اما در مقایسه با کشورهای همسایه و درحال‌توسعه در وضعیت مطلوب قرار دارد و تقریباً شرایط برابری با هندوستان دارد. علاوه بر این، منابع و قابلیت‌های تقلیدنشدنی و جایگزین‌نشدنی در کشور نداریم؛ زیرا تمامی منابع و قابلیت‌ها در سمت چپ مدل راهبردی قرار دارند و تنها دو عامل از قابلیت‌ها تاحدی باارزش و تقلیدنشدنی است، اما به دلیل اینکه حباب اکثر منابع و قابلیت‌ها بزرگ بود، نشان‌دهنده تناسب راهبردی بالایی است. از طرفی در بین عوامل مشخص شد، فضای قانونی و حاکمیت کشور علاوه بر اینکه بسیار بر توسعه ورزش‌های بومی اثرگذار است، از درجه اضطرار بالایی برخوردار است. همچنین فشارهای بیرونی و تحریم‌ها به‌عنوان یک عامل محدودکننده قوی در توسعه ورزش‌های سنتی و بومی‌محلی ایران عمل می‌کند. تحلیل نهایی درباره مدل رقابتی این است که ابتدا ظرفیت داخلی کشور زیاد است، اما رقابت‌پذیری در حد ظرفیت واقعی کشور نیست؛ دوم اینکه اگر وضعیت همگانی و بین‌المللی شدن ورزش‌های بومی‌محلی کشور از نظر ابعاد رقابتی توسعه یابد، نباید از این نکته غافل شد که جایگاه کشور باید در حد توانایی باشد و نباید به فکر حفظ شرایط بود و وضعیت موجود را به‌عنوان ملاک اصلی در نظر گرفت.