فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با رشد جمعیت و افزایش آگاهی نسبت به تغذیه سالم، مصرف سبزیجات به‌ویژه کاهو در سال‌های اخیر افزایش چشمگیری یافته است. این تحقیق به ارزیابی انرژی مصرفی و اکسرژی تجمعی روش‌های مختلف تولید کاهو در استان البرز پرداخته و راهکارهایی برای کاهش مصرف انرژی ارائه می‌دهد. داده‌های مورد نیاز‌ از طریق مصاحبه حضوری و تکمیل تعداد 60 پرسش‌نامه جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد کل انرژی ورودی در روش‌های مختلف تفاوت محسوسی داشته است به‌طوری که بیش‌ترین انرژی مصرفی در روش بذر- غرق‌آبی با 79/107409 و کم‌ترین آن در روش بذر- قطره‌ای با 04/54734 مگاژول بر هکتار بود. سهم عمده انرژی در سامانه‌های غرق‌آبی متعلق به سوخت دیزل و در سامانه‌های قطره‌ای به سوخت دیزل و نایلون اختصاص داشت. شاخص نسبت انرژی در تمامی روش‌ها کمتر از یک و بالاترین مقدار آن متعلق به روش بذر- قطره‌ای با مقدار 68/0 بود. بیش‌ترین بهره‌وری آب، به روش نشاء- قطره‌ای با 75/18 کیلوگرم بر مترمکعب اختصاص داشت تعلق داشت. نتایج تحلیل تقاضای اکسرژی تجمعی نشان داد که منابع تجدیدناپذیر فسیلی در روش بذر- غرق‌آبی و نشاء- غرق‌آبی با 51/3438 و 70/2188 مگاژول بیشترین بار را به خود اختصاص دادند و نهاده‌هایی مانند سوخت دیزل و نایلون اصلی‌ترین عوامل این وابستگی بودند که بیانگر نقش تعیین‌کننده نهاده‌های انرژی‌بر در افزایش بار اکسرژی و کاهش پایداری سامانه‌های تولیدی کاهو است. در آخر توصیه شد با مدیریت مزرعه، بهینه‌سازی مصرف نهاده‌های پرانرژی مانند سوخت دیزل و کودهای شیمیایی، جایگزینی کودهای شیمیایی با کودهای آلی و نایلون با مواد زیست‌تخریب‌پذیر، الگوی تولید کاهو پایدارتر و کم‌آلاینده‌تر گردد.