نظریۀ دووال دربارهٔ درک شکل­‌های هندسی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، گروه ریاضی؛‎ و ‎‎ ‎‎ادارهٔ کل آموزش و پرورش تهران

2 دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، گروه ریاضی

doi
10.30504/mct.2023.1388.1976
چکیده

از بین نظریه‌های مرتبط با آموزش هندسه نظریۀ درک شکل‌های هندسی توجه پژوهشگران را به خود جلب نموده است از آن ‌نظر که تمرکز ویژه‌ای بر شکل‌های هندسی دارد. این نظریه متعلق به فیلسوف و روانشناس فرانسوی رِمون دووال است. هدف مقاله حاضر آن است شرح مختصری از این نظریه بیان کند و اهمیت آن را در فرآیند یاددهی-یادگیری هندسه آشکار سازد. در این نظریه ‏برای ‎درک‎ شکل‌های هندسی چهار بُعد به‌نام‌های ادراکی، مرحله‌ای، استدلالی‏، و عملیاتی در نظر گرفته می‌شود که هر‌یک ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند و تمرکز بر همۀ آن‌ها ضرورت دارد. بااین‌حال، پژوهشگران اهمیت ویژه‌ای برای درک عملیاتی قائل هستند، زیرا به کمک این درک می‌توان بینشی برای حل مسئله یا ارائه اثبات کسب کرد. همچنین تسلط بر این چهار درک پیش‌نیازی برای حل مسائل هندسی با راه‌حل چندگانه بوده و در ارتقای خلاقیت نیز تأثیرگذار است. این نظریه در پژوهش‌های جدید جهانی با اقبال خوبی مواجه بوده است و می‌تواند در بازبینی فرایند آموزش هندسه و برنامه‌ریزی برای دوره‌های ضمن‌خدمت معلمان‌ ریاضی سودمند باشد.