فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر، بخش زیتون ایران تغییرات عمده‌ای در زمینه روش‌های زراعی تجربه کرده است. کشت باغ‌های زیتون از سامانه‌های سنتی به سمت سامانه‌های نیمه مکانیزه در حال حرکت است. این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات محیط‌زیستی تولید زیتون در دو سامانه سنتی و نیمه‌مکانیزه در منطقه طارم استان زنجان، با استفاده از روش ارزیابی چرخه زندگی (LCA) انجام شد. داده‌های مورد نیاز از طریق پرسش‌نامه‌های تکمیل‌شده توسط ۵۰ باغدار و مصاحبه با مدیران کشاورزی جمع‌آوری گردید. مرز سامانه از گهواره تا درگاه مزرعه تعریف شد و واحد عملکردی، یک تن زیتون در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که سامانه نیمه‌مکانیزه در مقایسه با سامانه سنتی، با کاهش ۳۱ درصدی پتانسیل گرمایش جهانی (۱۲۸۶٫۱۱ به ۸۸۸٫۶۶ کیلوگرم CO₂ معادل)، ۲۳ درصدی مصرف انرژی (۱۴۳۹۹٫۷۳ به ۱۱۰۹۴٫۶۱ مگاژول) و ۳۸ درصدی سمیت انسانی (۵۵۳٫۴۰ به ۳۴۴٫۵۴ کیلوگرم ۱,۴-DB معادل)، عملکرد محیط‌زیستی بهتری دارد. تحلیل سهم نهاده‌ها نشان داد که الکتریسیته (۵۸ تا ۷۴ درصد) و کودهای شیمیایی (۱۵تا۲۰ درصد) بیشترین تأثیر را بر بار محیط‌زیستی دارند. با این حال، مصرف سوخت دیزل در سامانه نیمه‌مکانیزه به دلیل مکانیزاسیون جزئی، منجر به افزایش ۲۰ درصدی تخریب لایه ازون شد. این مطالعه پیشنهاد می‌کند که بهبود کارایی آبیاری و مدیریت مصرف کودها می‌تواند پایداری محیط‌زیستی تولید زیتون را در هر دو سامانه افزایش دهد.