ارائه چارچوبی برای تدوین زیست‌پذیری با تکیه بر عوامل راهبردی‌

نویسندگان

1 استاد جغرافیا برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

2 دانشیار جغرافیا برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

3 دکتری جغرافیا برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

doi
10.22048/rdsj.2022.293481.1957
چکیده

مفهوم زیست‌پذیری در کنار پایداری و به عنوان یک شعار در گفتمان عمومی و برنامه‌ریزی پدید آمده است. برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران در رابطه با ایجاد و یا حفظ شهرها، به مفهوم زیست­پذیری به عنوان یک اصل راهنما برای سرمایه‌گذاری و تصمیم‌گیری و شکل دادن به محیط اجتماعی، اقتصادی، فیزیکی و بیولوژیکی شهری استناد می­کنند و زیست‌پذیری را استاندارد زندگی و مطلوبیت کلی زندگی مردم در یک سکونتگاه می­دانند. از پیش ‌شرط‌های اساسی برنامه‌ریزی به‌منظور ارتقای کیفیت زندگی و افزایش سطح پایداری در جوامع گوناگون، شناسایی عوامل و عناصر تأمین‌کننده و مؤثر بر زیست‌پذیری است که نقش بسیاری در برنامه‌ریزی‌های راهبردی دولت دارند. پژوهش حاضر با هدف تعیین چارچوبی برای تدوین زیست­پذیری با ارزیابی عوامل راهبردی تدوین یافته است. نوع تحقیق با توجه به هدف کاربردی- توسعه‌ای و از نظر ماهیت و روش توصیفی، تحلیلی و پیمایشی است. اطلاعات و داده‌های مورد نیاز تحقیق با استفاده از روش­های اسنادی و میدانی و از نظرات متخصصان و کارشناسان جمع‌آوری شده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم افزارهای Excel،SPSS  و جهت تعیین استراتژی­ها و راهکارهای زیست­پذیری از مدل SWOT استفاده شده است. یافته­های پژوهش حاکی از آن است که نواحی شهر یاسوج با مجموع 29 نقطه قوت و فرصت به ترتیب با امتیاز وزنی 15/3 و 01/4، به عنوان مزیت­ها، پتانسیل­های فراوانی برای زیست­پذیری در ابعاد مختلف دارد، ولی در عین حال 30 نقطه ضعف و تهدید فراروی این منطقه به ترتیب با امتیاز وزنی 49/3 و 44/3 به عنوان محدودیت­ها نشان می­دهد که با چالش­ها و مشکلاتی هم مواجه است. بنابراین بالابودن امتیاز نقاط فرصت و ضعف (OW) از نظر کارشناسان، مهم‌ترین استراتژی پیشروی مسؤلان جهت استفاده بهتر از فرصت‌ها و تقویت نقاط قوت و کاهش ضعف‌ها و جلوگیری از آسیب‌ها راهبرد بازنگری است.