تحلیلی بر ظرفیت های فرهنگی – اجتماعی تأثیرگذارِ بافت های فرسوده بر توسعۀ درون زا (مطالعۀ موردی: کلانشهر تبریز)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
3 استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
doi
10.22103/JUSG.2020.2020چکیده
تبیین موضوع: بافتهای فرسوده به عنوان بخشهایی از شهر که از چرخۀ تکاملی حیات آن جدا گشته و به شکل کانون مشکلات و نارساییها درآمده، دارای ظرفیتها و قابلیتهای نهان بسیاری هستند که اگر به فعلیت برسند میتوانند در فرایند توسعۀ شهر به عنوان نیروی محرک استفاده شوند. از اینرو هدف این تحقیق سنجش ظرفیتهای فرهنگی – اجتماعی تأثیرگذار بافتهای فرسوده بر توسعۀ درونزا در کلانشهر تبریز میباشد. روش: روش تحقیق در پژوهش حاضر از نظر نوع کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی – تحلیلی میباشد که برای جمعآوری اطلاعات از روش اسنادی – میدانی (پیمایشی) استفاده شده است. جامعهی آماری پژوهش شامل ساکنان بافت فرسوده، مدیران، کارشناسان و نخبگان دانشگاهی آگاه بر مسائل و مشکلات شهری در کلانشهر تبریز است که حجم نمونه بر اساس روش نمونهگیری گلوله برفی 200 نفر برآورد شده است. یافتهها: یافتههای تحقیق نشان میدهد هفت مؤلفهی اجتماعی– فرهنگی تحقیق، توسعه درونزای بافت فرسوده کلانشهر تبریز را 72 درصد تبیین میکنند که در بین متغیرهای تحقیق بیشترین مولفه تأثیرگذار بر توسعهی درونزا عبارت است از علاقمندی به ادامه سکونت در بافت، احساس امنیت در بافت، کمک همسایگان در حل مشکلات، شاهد شکلگیری وقایع مختلف در بافت بودن و میزان مشارکت در انتخابات شوراهای شهر که به ترتیب با ارزش 936/0، 936/0، 933/0، 929/0 و 921/0 می باشند. نتایج: بیشترین تأثیر مؤلفههای اجتماعی – فرهنگی موجود بر توسعه اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و کالبدی بافتهای فرسوده به ترتیب با ارزش 792/0، 760/0، 663/0 و 553/0 میباشد.