تشخیص تقلب چربی و گوشت مرغ در گوشت گوسفند با استفاده از طیف‌سنجی VIS/NIR و مدل LDA

نویسندگان

1 گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران

3 گروه مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22059/ijbse.2025.388079.665577
چکیده

تقلب در گوشت، به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین و مغذی‌ترین مواد غذایی انسان، تهدیدات جدی برای سلامتی و اقتصاد مصرف‌کننده به همراه دارد. این پژوهش به بررسی تشخیص تقلب در گوشت گوسفند با چربی و گوشت مرغ از طریق طیف‌سنجی VIS/NIR در محدوده 200 تا 1100 نانومتر پرداخته است. نمونه‌های تقلبی به‌صورت دستی و با سطوح تقلب وزنی 5، 10، 15 و 20 درصد تهیه شدند. در مجموع، 190 نمونه مورد بررسی قرار گرفت که هرکدام دارای وزن 10 گرم بودند. برای حذف اثرات افزایشی و پراکندگی در داده‌های طیفی، از روش‌های مختلف پیش‌پردازش شامل مشتقات و تصحیح پراکندگی استفاده شد. تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) به‌منظور کاهش متغیرها و خوشه‌بندی داده‌ها و مدل تحلیل تفکیک خطی (LDA) با پیش‌پردازش‌های متنوع برای جداسازی نمونه‌های گوشت به کار گرفته شدند. بهترین دقت پیش‌بینی، 70/76 درصد برای داده‌های 3 کلاس و 92/89 درصد برای داده‌های 9 کلاس، با استفاده از پیش‌پردازش ساویتزی-گولای حاصل شد. این نتایج بیانگر قابلیت بالای طیف‌سنجی VIS/NIR  همراه با روش‌های شیمی‌سنجی در شناسایی تقلب در گوشت چرخ‌کرده گوسفند است. یافته‌های این مطالعه می‌توانند گامی مؤثر در بهبود کیفیت و ایمنی غذایی و کاهش خطرات مرتبط با تقلب در محصولات گوشتی محسوب شوند.

کلیدواژه‌ها