بیوسنتز، شناسایی و کاربرد نانوذرات پالادیم در واکنش جفت‌شدن میزوروکی– هک

نویسندگان

1 گروه شیمی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران

3 مرکز تحقیقات بیوسنسور و انرژی، دانشگاه آیت‌الله بروجردی، بروجرد، ایران

4 گروه شیمی کاربردی، دانشکده نفت و گاز، دانشگاه یاسوج، گچساران ، ایران

doi
10.22075/chem.2025.37779.2368
چکیده

نانوذرات پالادیم (Pd NPs) با بهره‌گیری از رویکردی زیستی و به‌کمک کلرید پالادیم (II) به‌عنوان پیش‌ماده و عصاره برگ Allium jesdianum (عصاره A.J.L) به‌عنوان عامل کاهنده زیستی، در محیط آبی و بدون نیاز به هیچ‌گونه عامل شیمیایی خارجی، به‌صورت موفقیت‌آمیز سنتز شدند. این روش به‌عنوان یک مسیر سبز، ساده و سازگار با محیط‌زیست محسوب می‌شود. عصاره برگ Allium jesdianum سرشار از ترکیبات فیتوشیمیایی نظیر پلی‌فنول‌ها، پلی‌ال‌ها، قندها، فلاونوئیدها و ترکیبات هتروسیکل است که در فرآیند احیای یون‌های پالادیم (II) به نانوذرات فلزی، نقش عوامل احیاکننده و پایدارکننده را ایفا می‌کنند. به‌منظور شناسایی و بررسی ویژگی‌های ساختاری و مورفولوژی نانوذرات پالادیم سنتزشده، از روش‌های مختلفی از جمله طیف‌سنجی فرابنفش-مرئی (UV-Vis)، میکروسکوپ الکترونی روبشی با نشر میدانی (FESEM)، طیف‌سنجی انرژی‌پراکنشی پرتو ایکس (EDS) و میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل تصاویر FESEM و TEM نشان‌دهنده تشکیل نانوذرات کروی‌شکل پالادیم با اندازه‌ای در بازه ۱۰ تا ۵۹ نانومتر بود. برای ارزیابی عملکرد کاتالیستی نانوذرات زیستی پالادیم، از واکنش جفت‌شدن میزوروکی–هک بهره‌گیری شد. در این راستا، واکنش بین ترکیبات آریل هالید و n-بوتیل آکریلات تحت شرایط هوازی و بدون استفاده از حلال انجام پذیرفت که منجر به تولید محصولات مورد نظر با بازده بالا گردید. فرایند جداسازی نانوکاتالیست نیز بدون نیاز به مراحل پیچیده و زمان‌بر صورت گرفت. افزون بر این، امکان بازیافت و استفاده مجدد از نانوکاتالیست از طریق صاف کردن ساده فراهم بوده و عملکرد آن در شش چرخه متوالی بدون کاهش قابل‌توجه حفظ شد.