مبانی فقهی تامین اجتماعی اقتصادی خانواده دراسلام

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

3

doi
10.22034/ejs.2025.531873.2092
چکیده

زمینه و هدف: تامین اجتماعی مفهومی پویاست که با تفسیرهای گوناگونی در ارتباط با فرهنگ، سنت، ارزش‌های انسانی، عقاید، قانون اجتماعی، مرحله توسعه اقتصادی، اندازه جمعیت و منابع مالی تعریف می‌شود و هدف آن است تا کمک‌های مالی در دسترس افراد جامعه. از نگاه فقهی مورد کاوش قرارگیرد. مواد و روش ‌ ها: این تحقیق از نوع نظری و ‌روش آن توصیفی- تحلیلی می‏باشد. روش جمع‏آوری اطلاعات کتابخانه‏ای و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات انجام شده است. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت ‌ داری رعایت شده است. یافته‌ها: الگوی تامین اجتماعی صدر اسلام، در ناحیه درآمدها عمدتاً متکی بر مازاد درآمد عاملان اقتصادی و منابع عمومی دولت بود و در ناحیه هزینه‌ها نیز موارد پوشش الگو، عموماً از افراد مستحق کمک تشکیل می‌گردید و استحقاق گرایی یک اصل بود. نتیجه : تامین اجتماعی مبتنی بر رویکرد منطقه‌ای و محله‌ای بود. تأکید بر اولویت حتمی تخصیص زکات مال و زکات فطره‌ی هر منطقه‌ای به نیازمندان همان منطقه و جهت‌گیری کلی منابع و مصارف مالیات‌ها در راستای تأمین اجتماعی قرار داشت و منطقه محوری استحقاق‌گرایی دراسلام یک اصل است.