مطالعه تطبیقی تأثیر فورس ماژور و هاردشیپ بر تعهدات طرفین قرارداد در حقوق ایران و فیدیک با نگاهی به فقه
نویسندگان
1
2
doi
10.22034/ejs.2026.515197.2061چکیده
زمینه و هدف: زمینه و هدف این تحقیق روشن ساختن تفاوتها و شباهتهای موجود میان نظام حقوقی ایران و فیدیک در خصوص مدیریت فورس ماژور و هاردشیپ و تحلیل چگونگی تأثیر این مفاهیم بر حقوق طرفین قرارداد است. مواد و روشها: این تحقیق از نوع نظری بوده و به روش توصیفی – تحلیلی صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بیطرفی و اصالت اثر رعایت شده است. یافتهها: فورس ماژور و هاردشیپ در حقوق ایران و فیدیک از جنبههای عمومی تشابهاتی دارند، اما در جزئیات و اجرای این مفاهیم تفاوتهای معناداری وجود دارد که میتواند بر نیاز به تدوین بندهای قراردادی بهروز و منعطف تأکید کند تا حقوق طرفین در شرایط متغیر بهخوبی حفظ شود . نتیجه: در حقوق ایران، فورس ماژور عموماً به حوادث طبیعی و غیرقابل پیشبینی اشاره دارد که به موجب آن، طرفین میتوانند از مسئولیتهای قراردادی خود معاف شوند، در حالی که هاردشیپ به تغییرات اقتصادی یا اجتماعی اشاره دارد که معمولاً قابلیت پیشبینی دارند؛ اما اثرات شدیدی میتوانند بر تعهدات داشته باشند. در نظام حقوقی فیدیک، بندهای مختص مشخصی برای رسیدگی به فورس ماژور وجود دارد که به پیمانکار این امکان را میدهد که در مواجهه با شرایط غیرقابل کنترل، زمان قرارداد را تمدید کند و از انجام تعهدات معاف شود، در حالی که تأثیر هاردشیپ نیازمند مستندات و دلایل قوی برای توجیه تغییرات در شرایط قرارداد است .