فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تبیین موضوع: مکان‌یابی توسعۀ بهینۀ آتی شهری یکی از پیچیده‌ترین تصمیم‌های جغرافیایی است که در زمرۀ تحلیل سازگاری زمین و در چهارچوب تعیین مکان مطلوب قرار می‌گیرد. این فرآیند قابلیت‌سنجی فیزیکی بستر و تناسب‌های اقتصادی و اجتماعی را ارزیابی می‌کند تا پویای شهری کمترین برخورد با طبیعت و حداقل تنش‌های محیطی را به‌همراه داشته باشد. بنابراین هدف از این پژوهش الگوسازی پویایی توسعۀ بهینۀ آتی شهرکرد بر پایۀ مقایسۀ روش‌های میانگین‌گیری وزنی و تحلیل سلسه­مراتبی جهت تحلیل سازگاری زمین است. روش: بدین منظور، ابتدا لایه‌های رقومی ارتفاع، شیب، جهت دامنه، سنگ‌شناسی، فاصله‌از گسل و کانون زلزله، تراکم و فاصله‌از آبراهه، دما، ‌بارش، رطوبت‌نسبی، میانگین سرعت باد، حداکثر سرعت باد غالب، روزهای یخبندان، تراکم و فاصله‌از راه‌ها، فاصله‌از مراکز درمانی، بیمارستان، خدماتی و اداری، آموزش عالی، آموزش ابتدایی و متوسطه، فضای سبز شهری، فضای سبز حفاظت‌شده و کاربری اراضی تهیه شد. سپس برای تعیین وزن نسبی پارامترها، ازطریق مقایسۀ زوجی مبادرت به تحلیل کمّی و ارجحیت‌بندی آن‌ها گردید. درنهایت با تلفیق لایه‌ها برمبنای وزنشان طبق روش‌های میانگین‌گیری وزنی و تحلیل سلسله مراتبی، اقدام به تهیۀ نقشۀ پهنه‌بندی منطقه به لحاظ مناطق دارای معیارهای بهینه جهت گسترش آتی شهرکرد شد. یافته‎ها: نتایج نشان داد که به‌ترتیب وسعتی برابر 72/128 و 74/184 کیلومترمربع (6/31 و 22/55 درصد) از کل منطقه در روش‌های تحلیل سلسله مراتبی و میانگین‌گیری برای توسعۀ آتی شهرکرد تناسب زیاد تا خیلی‌زیاد دارند که گستردگی آنها عمدتاً با بخش‌های مرکزی و شمالی محدوده مطابقت مکانی دارد. نتایج: اگرچه رعایت ترتیب صعودی شاخص ارزیابی دقت از پهنۀ تناسبی خیلی‌کم به خیلی‌زیاد در تحلیل سلسله مراتبی مؤید نتایج قابل‌قبول آن است، اما به‌دلیل صحت بالای میانگین‌گیری در پیش‌بینی پهنه‌های زیاد و خیلی‌زیاد و همچنین یکنواختی و تمرکز آن‌ها در نقشۀ تناسب ارضی، نتایج به‌نسبت مطلوب‌تری دارد.