نقش قواعد عدل، انصاف و لاضرر در حمایت از حقوق شهروندان در اقتصاد تورم‌زا و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی

نویسندگان

1

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22034/ejs.2025.528947.2086
چکیده

زمینه و هدف: پدیده تورم در فضای اقتصاد یکی از متغیرهای مهم در کاهش توان خرید مردم و افزایش آسیب ‌ پذیری مردم است. یکی از وظایف حکومت اسلامی حمایت از شهروندان در شرایط مختلف می ‌ باشد؛ هدف از پژوهش حاضر تبیین نقش قواعد عدل، انصاف و لاضرر در فرآیند حمایت از شهروندان از سوی حکومت اسلامی در اقتصاد تورم ‌ زا می ‌ باشد. مواد و روش ‌ ها : این تحقیق از نوع نظری بوده و ‌روش تحقیق آن به صورت توصیفی-تحلیلی می‏باشد. همچنین ابزار جمع‏آوری اطلاعات در این پزوهش، کتابخانه‏ای است. یافته ‌ ها : حکومت اسلامی از طریق زکات، خمس، غنیمت‏هاى جنگى، خراج، جزیه، انفال منابع مالی خود را تأمین می ‌ کند. پس از تأمین منابع، حکومت باید منابع مزبور برای اجراى عدالت اقتصادى، برقرارى ثبات در بازار و در نهایت تهیه نیازمندى‏هاى ضروری اکثریّت مردم و جلوگیرى از نارضایتى عامّه و شورش‏هاى خطرساز به کارگیرد. این موارد از جمله عوامل اصلی در ایجاد تورم در بازار محسوب می ‌ شوند. حکومت اسلامی می ‌ بایست تخصیص منابع به ترتیب فوق را با در نظر گرفتن اصول عدل، انصاف و لاضرر انجام دهد. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت ‌ داری رعایت شده است. نتیجه : قواعد عدل، انصاف و لاضرر به صورت مستقیم ضرورت مداخله حکومت اسلامی در اقتصاد را نشان می‌دهد. مداخله مزبور نه از نوع تصدی ‌ گری و نقش ‌ آفرینی دولت در توازن بازار، بلکه از نوع مداخله جهت جلوگیری از سوءاستفاده از حق، رقابت غیرعادلانه و غیرمنصفانه و در نهایت حفاظت از نظم عمومی می ‌ باشد.