عمل‎گرایی سیاست جنایی قضایی در اجرای ماده 91 قانون مجازات اسلامی

نویسندگان

1 دانشگاه هرمزگان

2 دانشگاه خوارزمی

3 دانشگاه ارومیه

4 دانشگاه زابل

doi
10.22034/ejs.2025.460849.1820
چکیده

زمینه و هدف : . یکی از مواردی که در قانون مجازات اسلامی مصوب سال1392، بستر و زمینه تفسیرعمل گرایانه و در نتیجه تشتت آراء دادگاه ها را فراهم نموده است، ماده91 این قانون در خصوص اعمال مجازات حدود و قصاص در خصوص نوجوانان است. هدف مقاله حاضر بررسی عمل ‎ گرایی سیاست جنایی قضایی در اجرای ماده 91 قانون مجازات اسلامی است. مواد و روش‌ها : مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است . ملاحظات اخلاقی : در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است. یافته‌ها : یافته‌ها نشان داد در قانون مجازات اسلامی در خصوص اعمال مجازات حدود و قصاص در جرائم ارتکابی مربوط به نوجوانان(افراد بالغ کمتر از هجده سال)، با شرایط و قیود تفسیربرداری، قائل به اعمال مجازات‌های جایگزین گردیده است که این ابهام در قوانین، زمینه ساز تشتت آراء و صدور آرای غیریکسان در موارد مشابه گردیده است. نتیجه : نتیجه اینکه رویه قضایی در خصوص موضوع ماده 91 قانون مجازات اسلامی درباره جایگزین‌های حدود و قصاص در مورد اطفال و نوجوانان یکسان و واحد نبوده و دو دیدگاه را نمایندگی می‌کند. یک رویکرد با جایگزین های مجازات مخالف است و رویکرد دیگر معتقد است که لازم است از فرصت ها و ظرفیت‌های به‌وجودآمده هرچند اندک و مبهم در قانون جهت اعمال مجازات‌های جایگزین استفاده کرده و ورویه قضایی را به این سمت سوق داد.