مطالعۀ تطبیقی تغییر اقلیم و چالش های امنیتی بحران آب در شهرهای دو حوضۀ آبریز مرکزی و دریاچۀ ارومیه
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیای سیاسی و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار گروه جغرافیای سیاسی و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشیار گروه جغرافیای سیاسی و عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
4 دانشجوی مقطع دکترای جغرافیای سیاسی پردیس کیش دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22103/JUSG.2020.2010چکیده
تبیینموضوع: اثرات اقلیمی بر بحران آب و ایجاد چالشهای متعدد به دلیل اینکه سطوح مختلف جامعه را تحت تاثیر قرار میدهد و گستره آن شهرهای زیادی را دربرمیگیرد، نیاز به بررسی دقیق دارد. در صورت شناخت ابعاد مختلف و چگونگی وقوع آن میتوان از بروز خسارت جلوگیری کرد. روش: این تحقیق با روش پیمایشی و استفاده از ابزار پرسشنامه، مطالعه تطبیقی چالشهای امنیتی بحران آب در شهرهای دو حوضهآبریز دریاچه ارومیه و مرکزی را از لحاظ ریشهها و سببها، مقیاس جغرافیایی رخدادها، ماهیت چالشها انجام داده است. یافتهها: میانگین مجموع نظر پاسخگویان در بخش مقیاس جغرافیایی رخدادها به ترتیب برای حوضهآبریز مرکزی و دریاچه ارومیه 08/29 و 47/31 است که در شهرهای هر دو حوضه مقیاس رخداد چالش ها، محلی میباشد. در ارتباط با ماهیت چالشها، میانگین مجموع نظر پاسخگویان به ترتیب برای حوضهآبریز مرکزی و دریاچه ارومیه 64/22 و 49/23 میباشد و ماهیت چالشها در این شهرها مدیریتی، اجتماعی، زیست محیطی و سیاسی است. در ارتباط با سببهای چالشها، مجموع نظر پاسخگویان به ترتیب برای حوضهآبریز مرکزی و دریاچه ارومیه 40.68 و 44.33 است که در شهرهای حوضه آبریز ارومیه عوامل انسانی- مدیریتی و در شهرهای حوضه آبریز مرکزی عوامل طبیعی سببهای چالشها هستند. نتایج: تغییرات اقلیمی و شکلگیری بحران آب، جوانب مختلف زندگی ساکنین شهرهای حوضه آبریز مرکزی و دریاچه ارومیه را تحت تأثیر قرار داده است. ظرفیت بحران زایی پیامدهای امنیتی ناشی از بحرانهای اقلیمی به دلیل تاثیرگذاری در حوزههای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، لزوماً محدود به شهرهای حوضه آبریز مرکزی و ارومیه نبوده، بلکه فراتر از مرزهای جغرافیایی آنها و در مقیاس بزرگتر میتواند امنیت این شهرها را تحت تاثیر قرار دهد.