بررسی تأثیر عوامل کالبدی _محیطی طراحی فضاهای باز شهری بر ارتقائ امنیت اجتماعی سکونتگاههای غیررسمی شهر سبزوار
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه معماری، علوم تحقیقات خراسان رضوی، دانشگاه ازاد اسلامی، نیشابور، ایران
2 استادیار گروه معماری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
doi
چکیده
امروزه، توجه به مفهوم امنیت شهروندان، به یکی از اولویتهای اساسی نظریه پردازان شهری تبدیل شده است. رشد سریع شهرها، مهاجرت روستاییان به شهرها و عدم برنامه ریزی و طراحی مناسب، منجر به ایجاد ساختاری ناهمگون درحاشیه شهرها شده است و به تبع آن سکونت گاههای غیررسمی بوجود آمده اند. یکی از اساسیترین مشکلات سکونت گاههای غیر رسمی، وجود تهدیدات و خطراتی است که به طور روزمره در فضاهای شهری، زندگی ساکنین را تحت تأثیر قرار میدهد. این محلات به دلیل خارج بودن از برنامهریزیهای رسمی و قانونی توسعهی شهری و محرومیت از خدمات شهری به شدت در معرض وقوع جرم قرار دارند. تدوین ضوابط کارآمد و متناسب با شرایط محیطی و ارائه الگوهای مناسب، میتواند به کاهش جرم خیزی در فضاهای باز سکونت گاههای غیر رسمی کمک نماید. اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ، با شناسایی شاخصها و عوامل مؤثر بر ویژگیهای محیطی و تأثیر آن در امنیت اجتماعی، به بررسی این عوامل در فضاهای باز شهری در سکونتگاههای غیر رسمی شهرسبزوار میپردازد. تحقیق حاضر در زمره تحقیقات کاربردی قرار دارد. روش تحقیق، با استفاده از راهبرد ترکیبی به صورت توصیفی – تحلیلی است و در فرآیند انجام تحقیق از روشهای تفسیری و پیمایشی استفاده شده است. گردآوری دادهها در پژوهش حاضر پس از تدوین چارچوب نظری پژوهش با استفاده از تکنیک پرسشنامه به صورت میدانی انجام شده است. تحلیلها به صورت استنباطی و توصیفی، با استفاده از نرم افزار SPSSانجام شده است. یافتههای تحقیق بیانگر آن است که در فضاهای باز شهری سکونتگاههای مورد نظر در شهر سبزوار، از بین مؤلفههای کالبدی، شش مؤلفه (آلودگی نمادی، آلودگی دیداری، فعالیتهای کاربری زمین، کیفیت کلی سکونت، آلودگی نور و دسترسی) با امنیت اجتماعی رابطه مستقیم و معناداری دارند و از میان عوامل فوق عامل " آلودگی نمادی" با ضریب (0.203) بیشترین تاثیر را دارد.