فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: در قانون ‌مدنی ‌ایران عقد احتمالی تعریف نشده است. با این‌وجود مصادیق این عقد هم در ‌قانون‌مدنی و هم در ‌عرف‌جامعه وجود دارد. نویسندگان حقوق، درخصوص تعریف عقداحتمالی ‌اختلاف‌نظر دارند. با توجه به اینکه نظام حقوقی ایران منبعث از فقه می‌باشد، هدف بررسی جایگاه عقد احتمالی است. مواد و روش ‌ ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و به روش توصیفی – تحلیلی صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی‌طرفی و اصالت اثر رعایت شده است. یافته ‌ ها: نقض اصل لزوم تعیین قطعی عوضین و در نتیجه غرری بودن معاملات مذکور مبنای تردید نسبت به اعتبار عقداحتمالی است. با این ‌وجود، مصادیقی از این عقود در ‌فقه‌اسلامی مطرح، که جایگاه و مبانی صحت عقد احتمالی را مورد پذیرش قرار داده است. نتیجه: امروزه معاملاتی در جامعه واقع می‌گردند که تعیین قطعی و معلوم نمودن عوضین در قراردادها، احتمال حصول ضرر را برای طرفین دارد و در عرف‌معاملاتی برای دفع این ضرراحتمالی، بناچار تعیین عوض یا عوضین را بر مبنای معیار ثابتی به آینده موکول می‌نمایند و ‌‌‌نه‌تنها عرف و طرفین معامله از این قراردادها استقبال می‌کنند؛ بلکه برخی از این قراردادها مورد پذیرش قانون نیز واقع گردیده است‌‌ مانند قراردادهای ‌بیمه‌ حوادث. عرف عقد احتمالی را غرری ندانسته و یا آن را موثر نمی‌داند و مصادیقی از قراردادهای احتمالی را در بین مردم رواج داشته و در فقه و قانون وجود دارد.