سنتز و شناسایی ترکیبات باز شیف با پتانسیل درمانی بالا در سرطان و مقابله با ویروس‌های کرونا بر پایه روش داکینگ مولکولی

نویسندگان

1 دانشکده شیمی، دانشگاه لهستان

2 دانشکده شیمی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 دانشکده شیمی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22075/chem.2025.37193.2355
چکیده

در دهه‌های اخیر، سرطان به دومین عامل مرگ‌ومیر در جهان تبدیل شده و مقاومت آن در برابر درمان‌های متداول مانند شیمی‌درمانی، چالش‌های زیادی ایجاد کرده‌است. از جمله اهداف مهم در درمان سرطان، پروتئین BCL-2(4LXD) است که نقش کلیدی در جلوگیری از آپوپتوز و بقای سلول‌های سرطانی دارد. از سوی دیگر، ویروس کرونا نیز به یکی از بحران‌های بزرگ قرن ۲۱ تبدیل شده است. در این راستا، طراحی ترکیبات باز شیف که توانایی برهم‌کنش با فلزات واسطه و مهار پروتئین‌های هدف را داشته، اهمیت زیادی در داروسازی و بیوتکنولوژی پیدا کرده‌است. در این پژوهش، یک لیگاند باز شیف جدید بر پایه ۲و۵-دی‌هیدروکسی‌بنزآلدهید و ۲-آمینوبنزیل‌الکل و همچنین کمپلکس نیکل (II) آن سنتز و شناسایی شدند. بررسی داکینگ مولکولی نشان داد که این ترکیبات توانایی قابل‌توجهی در مهار پروتئین ویروس کرونا (6Y2F) و پروتئین سرطان BCL-2(4LXD) دارند.برای ارزیابی توان اتصال ترکیبات باز شیف، مقایسه انرژی کل آن‌ها با دو ترکیب مرجع یعنی کریزوتینیب (داروی ضد سرطان ) کلروکین (داروی ضدویروس) انجام شد. مقادیر منفی انرژی‌های اتصال نشان‌دهنده پایداری مناسب این ترکیبات با پروتئین بوده وآن‌ها را به عنوان گزینه‌هایی با پتانسیل درمانی برای سرطان و کووید-۱۹ مطرح می‌سازند.